A-Energy Newsroom
Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές της Σαουδικής Αραβίας, οι κίνδυνοι για τις θαλάσσιες μεταφορές και η αβεβαιότητα γύρω από τις ροές LNG πιέζουν τις αγορές
Οι διεθνείς αγορές ενέργειας βρίσκονται ξανά σε αναβρασμό, καθώς η κλιμάκωση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή αυξάνει τους φόβους για νέες διαταραχές στην παγκόσμια προσφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το Brent παραμένει πάνω από τα 107 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό WTI κινείται κοντά στα 105 δολάρια. Την Τρίτη οι τιμές είχαν καταγράψει άνοδο άνω των 3 δολαρίων, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τον Μάιο. Την Τετάρτη υποχώρησαν ελαφρά, μετά την απρόσμενη αύξηση των αμερικανικών αποθεμάτων, χωρίς όμως να υποχωρήσουν οι ανησυχίες για την προσφορά.
Η αγορά βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με έναν συνδυασμό προβλημάτων: επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές, περιορισμούς στις εξαγωγές και αυξημένο κίνδυνο για τις θαλάσσιες μεταφορές στην περιοχή.
Η επίθεση στη Σαουδική Αραβία
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο αγωγός East-West της Σαουδικής Αραβίας, ο οποίος μεταφέρει πετρέλαιο από τις πετρελαιοπαραγωγές περιοχές της χώρας προς την Ερυθρά Θάλασσα.
Ο αγωγός έχει δυνατότητα μεταφοράς περίπου 4 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα, ποσότητα που αντιστοιχεί περίπου στο 4% της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Μετά την επίθεση των Χούθι, η λειτουργία του διακόπηκε προσωρινά και η Σαουδική Αραβία ανέστειλε φορτώσεις από το λιμάνι Γιανμπού. Η διάρκεια της διακοπής παραμένει αβέβαιη: Αμερικανός αξιωματούχος εκτίμησε ότι οι ροές θα μπορούσαν να αποκατασταθούν μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ πηγές που μίλησαν στο Reuters έδωσαν εκτιμήσεις από μερικές ημέρες έως και πέντε-έξι εβδομάδες για την πλήρη αποκατάσταση.
Αυτό ακριβώς φοβούνται οι αγορές.
Όχι μόνο την απώλεια πετρελαίου σήμερα, αλλά το ενδεχόμενο μια προσωρινή βλάβη να εξελιχθεί σε παρατεταμένη διαταραχή της προσφοράς.
Γιατί ανεβαίνει το πετρέλαιο
Η τιμή του πετρελαίου δεν καθορίζεται μόνο από το πόσα βαρέλια παράγονται. Επηρεάζεται έντονα και από το πόσο ασφαλής θεωρεί η αγορά ότι είναι η μελλοντική προσφορά.
Οι νέες επιθέσεις των Χούθι στη Σαουδική Αραβία, η διακοπή του East-West Pipeline και οι δυσκολίες στις θαλάσσιες μεταφορές αυξάνουν το λεγόμενο γεωπολιτικό «ασφάλιστρο» στην τιμή του πετρελαίου.
Παράλληλα, η κίνηση μέσω του Στενού του Ορμούζ παραμένει περιορισμένη, γεγονός που ενισχύει την αβεβαιότητα για τις ροές ενέργειας από τον Περσικό Κόλπο.
Έτσι, ακόμη και όταν η πραγματική παγκόσμια προσφορά δεν έχει μειωθεί αντίστοιχα, οι αγορές προεξοφλούν τον κίνδυνο ότι μπορεί να μειωθεί.
Και αυτό αρκεί για να διατηρεί τις τιμές σε υψηλά επίπεδα.
Στο επίκεντρο και το φυσικό αέριο
Η αναστάτωση δεν περιορίζεται στο πετρέλαιο.
Στην Ευρώπη, η τιμή αναφοράς του φυσικού αερίου TTF βρίσκεται πλέον γύρω από τα 80-83 ευρώ ανά MWh, σε επίπεδα που καταγράφουν σημαντική άνοδο σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες.
Ο λόγος είναι η αβεβαιότητα για τις παγκόσμιες ροές LNG.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί κρίσιμο πέρασμα για το υγροποιημένο φυσικό αέριο. Όταν η ναυσιπλοΐα στην περιοχή διαταράσσεται, οι ποσότητες LNG που μπορούν να φτάσουν στις διεθνείς αγορές περιορίζονται ή καθυστερούν.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για την Ευρώπη, η οποία τα τελευταία χρόνια έχει αυξήσει σημαντικά την εξάρτησή της από το LNG για να καλύψει τις ανάγκες της σε φυσικό αέριο.
Η αγορά επομένως φοβάται έναν νέο γύρο ανταγωνισμού μεταξύ Ευρώπης και Ασίας για τα διαθέσιμα φορτία LNG. Όσο μικρότερη είναι η προσφορά και όσο μεγαλύτερη η ζήτηση, τόσο μεγαλύτερη είναι η πίεση στις τιμές.
Η Ευρώπη μπαίνει στον χειμώνα με αυξημένη αβεβαιότητα
Η χρονική συγκυρία είναι επίσης σημαντική.
Η Ευρώπη πρέπει να συνεχίσει να γεμίζει τις αποθήκες φυσικού αερίου ενόψει του χειμώνα, σε μια περίοδο κατά την οποία οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν ήδη αυξήσει το κόστος του LNG.
Η ACER, ο ευρωπαϊκός οργανισμός για τη συνεργασία των ρυθμιστικών αρχών ενέργειας, έχει προειδοποιήσει ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή μπορεί να περιορίσει σημαντικά τις παγκόσμιες εξαγωγές LNG και να καταστήσει ακριβότερη την προσπάθεια της Ευρώπης να ενισχύσει τα αποθέματά της.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε μια νέα κρίση τύπου 2022-23. Η ίδια η ACER σημειώνει ότι η σημερινή κατάσταση δεν έχει ακόμη το μέγεθος εκείνης της ενεργειακής κρίσης.
Το πρόβλημα είναι κυρίως η αβεβαιότητα.
Τι σημαίνει αυτό για τους καταναλωτές
Η άνοδος στις διεθνείς τιμές δεν περνάει αυτόματα και την ίδια ημέρα στους λογαριασμούς νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Εάν όμως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, οι επιπτώσεις μπορούν σταδιακά να περάσουν σε ολόκληρη την οικονομία.
Ακριβότερο πετρέλαιο σημαίνει μεγαλύτερο κόστος για καύσιμα και μεταφορές. Ακριβότερο φυσικό αέριο μπορεί να επηρεάσει την ηλεκτροπαραγωγή, τη θέρμανση και το κόστος παραγωγής για ενεργοβόρες βιομηχανίες.
Το κρίσιμο ερώτημα, επομένως, δεν είναι μόνο πόσο θα φτάσει σήμερα το Brent ή το TTF.
Είναι πόσο θα διαρκέσει η διαταραχή στις ενεργειακές ροές της Μέσης Ανατολής.
Αν οι υποδομές της Σαουδικής Αραβίας αποκατασταθούν γρήγορα και μειωθεί ο κίνδυνος για τις θαλάσσιες μεταφορές, η πίεση στις τιμές μπορεί να περιοριστεί.
Αν όμως οι επιθέσεις συνεχιστούν και οι διαταραχές επεκταθούν σε περισσότερες ενεργειακές υποδομές ή στις ροές LNG, η αγορά θα βρεθεί αντιμέτωπη με ένα πολύ δυσκολότερο σενάριο.
Προς το παρόν, αυτό που πληρώνουν οι αγορές είναι κυρίως ο φόβος της έλλειψης. Και όσο η Μέση Ανατολή παραμένει σε κατάσταση υψηλής έντασης, αυτός ο φόβος θα συνεχίσει να αποτυπώνεται στις τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου.
