Ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών χαιρετίζει το νέο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας μέσω φωτοβολταϊκών και συστημάτων αποθήκευσης, παρά τη μεγάλη καθυστέρηση που μεσολάβησε.
Σημαντικές αλλαγές σε Αυτοκατανάλωση και Αυτοπαραγωγή ενέργειας φέρνει το νέο θεσμικό πλαίσιο, με το ΥΠΕΝ να αισιοδοξεί και την αγορά να υποδέχεται θετικά τη νέα σχετική υπουργική απόφαση που εκδόθηκε. Σύμφωνα με εκτίμηση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρου Παπασταύρου, οι επιχειρήσεις μπορούν μέσω της Αυτοκατανάλωσης να μειώσουν το ενεργειακό κόστος τους από 20 έως 30%. Παράλληλα, το νέο πλαίσιο απλοποιεί την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού και μπαταρίας, καθώς επίσης και φωτοβολταϊκού στο μπαλκόνι, για το οποίο αναμένεται να εκδοθούν οι τεχνικές προδιαγραφές για την εγκατάστασή τους από τον ΔΕΔΔΗΕ. Από τη δική του πλευρά, ο Σύνδεσμος Εταιριών Φωτοβολταϊκών χαιρετίζει τη νέα υπουργική απόφαση, επισημαίνοντας ότι, παρά τη μεγάλη καθυστέρηση, ενσωματώνει τις περισσότερες προτάσεις της αγοράς, αλλά και νέες ρυθμίσεις που απορρέουν από τις Κοινοτικές Οδηγίες.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών – ΣΕΦ, η νέα απόφαση επιχειρεί να αντιμετωπίσει αδυναμίες και ασάφειες του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου, οι οποίες είχαν οδηγήσει την αγορά αυτοκατανάλωσης σε στασιμότητα, και επισημαίνει ότι πλέον όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θα πρέπει να εφαρμόσουν χωρίς καθυστερήσεις τις προβλεπόμενες διαδικασίες και, κυρίως, να τηρήσουν τις προθεσμίες που προβλέπει τόσο η υπουργική απόφαση όσο και το ευρύτερο θεσμικό πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση.
Ποιες είναι οι σημαντικές αλλαγές
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές αφορά τις ροές δεδομένων και τις οικονομικές συναλλαγές μεταξύ αυτοκαταναλωτή, Φορέα Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ) και προμηθευτή. Η υπουργική απόφαση καθορίζει πλέον συγκεκριμένες ροές για την ανταλλαγή δεδομένων και για τη διενέργεια των οικονομικών συναλλαγών. Αντίστοιχη πρόβλεψη υπάρχει και στις περιπτώσεις όπου ο σταθμός εκπροσωπείται από τον ΔΑΠΕΕΠ ή τον ΔΕΔΔΗΕ Μη Διασυνδεδεμένων Νησιών (ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ).
Παράλληλα, καταργείται στον ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό η πρόβλεψη για τριμερή σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή, προμηθευτή και ΦοΣΕ. Στη θέση της προβλέπονται δύο διακριτές διμερείς συμβάσεις, μία μεταξύ αυτοκαταναλωτή και προμηθευτή και μία μεταξύ αυτοκαταναλωτή και ΦοΣΕ. Για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά προβλέπονται αντίστοιχα δύο διμερείς συμβάσεις μεταξύ αυτοκαταναλωτή και προμηθευτή και μεταξύ αυτοκαταναλωτή και ΔΕΔΔΗΕ ΜΔΝ.
Αλλαγές επέρχονται και στο πρόγραμμα «Οικιακών Φωτοβολταϊκών έως 10,8 kW». Καταργείται η πρόβλεψη για τριμερή σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή, προμηθευτή και ΔΑΠΕΕΠ τόσο στον ταυτοχρονισμένο όσο και στον εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό και προβλέπεται πλέον μία διμερής σύμβαση μεταξύ αυτοκαταναλωτή και προμηθευτή.
Ταυτόχρονα, αποσαφηνίζεται ποιοι μπορούν να ενταχθούν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα. Ως δικαιούχοι θεωρούνται οι καταναλωτές που διαθέτουν παροχή οικιακής χρήσης, ανεξάρτητα από το εάν πρόκειται για φυσικά ή νομικά πρόσωπα.
Ειδική ρύθμιση προβλέπεται για τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ και Β’ βαθμού, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα και τα κοινωφελή ιδρύματα. Για τις συγκεκριμένες κατηγορίες, η χρηματική αξία του συνόλου της πλεονάζουσας ενέργειας των σταθμών πιστώνεται στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης και συμψηφίζεται, όπως συμβαίνει και στην περίπτωση των οικιακών αυτοκαταναλωτών.
Σημαντική είναι και η αποσαφήνιση του τρόπου αποζημίωσης για την περίσσεια ενέργειας. Η αποζημίωση του αυτοκαταναλωτή πραγματοποιείται με βάση τις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας ή, εναλλακτικά, βάσει της Ειδικής Τιμής Αγοράς (ΕΤΑ) των τεχνολογιών ΑΠΕ, όπως αυτή δημοσιεύεται κάθε φορά από τον αρμόδιο Διαχειριστή Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και Εγγυήσεων Προέλευσης. Μέχρι σήμερα, αντί της ΕΤΑ προβλεπόταν η λειτουργική ενίσχυση. Αντίστοιχη πρόβλεψη για την ΕΤΑ υπάρχει και για τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά.
Νέες δυνατότητες δίνονται και στη συλλογική αυτοκατανάλωση. Η εφαρμογή της επεκτείνεται σε καταναλωτές που δεν βρίσκονται αποκλειστικά στο ίδιο κτίριο, αλλά και σε καταναλωτές εντός συγκροτήματος κατοικιών, σε συμμόρφωση με τον σχετικό ορισμό της νομοθεσίας.
Τι θα ισχύσει για τα Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι
Στο επίκεντρο της νέας Υπουργικής Απόφασης βρίσκονται και τα μικροηλιακά συστήματα με ρευματολήπτη (plug-in), γνωστά και ως «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι».
Πρόκειται για συστήματα με μέγιστη ισχύ παραγωγής έως 800 Watt και εγκατεστημένη ισχύ έως 1.000 Watt, τα οποία μπορούν να αποτελέσουν την πιο απλή είσοδο των καταναλωτών στην αυτοπαραγωγή και την αυτοκατανάλωση. Η συγκεκριμένη εφαρμογή είναι ήδη διαδεδομένη σε ευρωπαϊκές αγορές, με τη Γερμανία να αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ιδιαίτερη σημασία αποκτά για καταναλωτές που δεν διαθέτουν τις προϋποθέσεις για την εγκατάσταση παραδοσιακών συστημάτων, όπως τα φωτοβολταϊκά σε στέγες.
Η λογική του «do it yourself»
Σε σχέση με το σχέδιο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, η τελική Υπουργική Απόφαση απλοποιεί σημαντικά τη διαδικασία, επιχειρώντας να διατηρήσει την εγκατάσταση των μικρών συστημάτων μια απλή και σύννομη εφαρμογή, κοντά στη λογική του «do it yourself». Ο ενδιαφερόμενος καταναλωτής θα πρέπει αρχικά να ενημερώσει τον ΔΕΔΔΗΕ μέσω ειδικής ψηφιακής πύλης, η οποία θα δημιουργηθεί για τον σκοπό αυτό.
Ο Διαχειριστής οφείλει να ανακοινώσει έως τις 31 Δεκεμβρίου την ημερομηνία έναρξης λειτουργίας της πύλης. Για συστήματα που θα έχουν εγκατασταθεί νωρίτερα, η σχετική ενημέρωση θα πρέπει να υποβληθεί εντός 30 ημερών από την έναρξη λειτουργίας της.
Στη συνέχεια, ο καταναλωτής θα εισέρχεται στην ψηφιακή πύλη και θα συμπληρώνει τα απαιτούμενα στοιχεία, μεταξύ των οποίων και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του συστήματος, ώστε να ελέγχεται η συμμόρφωσή του με τις τεχνικές προδιαγραφές του ΔΕΔΔΗΕ.
Παράλληλα, θα απαιτείται:
- Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη σε ισχύ.
- Υπεύθυνη Δήλωση του υπεύθυνου εγκαταστάτη ή μηχανικού κατάλληλης ειδικότητας, με την οποία θα βεβαιώνεται ότι τηρούνται οι ειδικές προδιαγραφές για την εγκατάσταση, τη σύνδεση και τη λειτουργία των συστημάτων.
Οι συγκεκριμένες προδιαγραφές προβλέπεται να δημοσιευτούν έως τις 31 Οκτωβρίου 2026.
Χωρίς σύμβαση σύνδεσης και τέλος σύνδεσης
Σύμφωνα με τη νέα Υπουργική Απόφαση, για την εγκατάσταση και τη σύνδεση των εν λόγω συστημάτων δεν απαιτείται σύναψη Σύμβασης Σύνδεσης με τον ΔΕΔΔΗΕ, ούτε άλλη άδεια ή έγκριση, ενώ δεν προβλέπεται και καταβολή Τέλους Σύνδεσης.
Ωστόσο, τίθενται σαφή όρια ισχύος. Η συνολική μέγιστη ισχύς παραγωγής και η εγκατεστημένη ισχύς των συστημάτων ανά παροχή κατανάλωσης δεν μπορούν να υπερβαίνουν, αντίστοιχα, τα 800 Watt και 1.000 Watt.
Σε περίπτωση έγχυσης ηλεκτρικής ενέργειας από τα συστήματα στο Δίκτυο, η ενέργεια αυτή δεν αποζημιώνεται.
Ηλεκτρονικό Μητρώο Αυτοκαταναλωτών
Σημαντική αλλαγή αποτελεί και η θέσπιση του Ηλεκτρονικού Μητρώου Αυτοκαταναλωτών Ενέργειας, το οποίο αναμένεται να προσφέρει για πρώτη φορά μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα των έργων αυτοκατανάλωσης που βρίσκονται σε λειτουργία. Όπως επισημαίνει το ΥΠΕΝ, το Μητρώο δημιουργεί μια σύγχρονη ψηφιακή υποδομή για την εφαρμογή της αυτοκατανάλωσης και την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών. Μέσω της ηλεκτρονικής καταχώρισης και επικαιροποίησης των στοιχείων των αυτοκαταναλωτών, των παροχών κατανάλωσης και των σταθμών αυτοκατανάλωσης, θα καταστεί δυνατή η συστηματικότερη παρακολούθηση της αγοράς. Παράλληλα, η εγκατάσταση και αξιοποίηση έξυπνων μετρητών, σε συνδυασμό με την καταγραφή των μετρητικών δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, αναμένεται να ενισχύσει την ακρίβεια και την αποτελεσματικότητα της εφαρμογής των σχημάτων αυτοκατανάλωσης.
