Η παρατεταμένη καθυστέρηση στερεί από τους Δήμους και τους ΦοΔΣΑ πολύτιμους χρηματοδοτικούς πόρους για την ανάπτυξη της χωριστής συλλογής και τη δημιουργία των αναγκαίων υποδομών
Είναι αναγκαία η άμεση υπογραφή και δημοσίευση από το ΥΠΕΝ της χρηματοδοτικής πρόσκλησης για την αξιοποίηση των πόρων του τέλους ταφής, ύψους 400 εκατ. ευρώ, επισημαίνει η ΕΕΔΣΑ – Ελληνική Εταιρεία Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, σε χθεσινή επιστολή της προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρο Παπασταύρου.
Καμία εκταμίευση προς τους δικαιούχους
Για να προσθέσει ότι από το 2022 εισπράττονται σημαντικοί πόροι μέσω του τέλους ταφής, με σκοπό τη χρηματοδότηση δράσεων ανακύκλωσης και βελτίωσης της διαχείρισης αποβλήτων. Όμως, παρά τη συσσώρευση σημαντικών διαθέσιμων πόρων, ύψους σχεδόν 400 εκατ. ευρώ, η προβλεπόμενη χρηματοδοτική πρόσκληση δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί, τρία χρόνια μετά, με αποτέλεσμα να μην έχει πραγματοποιηθεί καμία εκταμίευση προς τους δικαιούχους μέσω αυτής.
Με δημόσια ενημέρωση και σαφείς όρους χρηματοδότησης
Η παρατεταμένη αυτή καθυστέρηση στερεί από τους Δήμους και τους ΦοΔΣΑ πολύτιμους χρηματοδοτικούς πόρους για την ανάπτυξη της χωριστής συλλογής και τη δημιουργία των αναγκαίων υποδομών, τη στιγμή που καλούνται να ανταποκριθούν σε ιδιαίτερα απαιτητικούς περιβαλλοντικούς στόχους.
Για τον λόγο αυτό, η ΕΕΔΣΑ θεωρεί αναγκαία την επίσπευση της υπογραφής και δημοσίευσης της σχετικής πρόσκλησης από το ΥΠΕΝ, με σαφείς όρους χρηματοδότησης, καθώς και τη δημόσια ενημέρωση για το συνολικό ύψος των εισπραχθέντων από τους παρόχους ενέργειας και διατεθέντων στον ΕΟΑΝ πόρων.
Επιπλέον, ενώ η Ελλάδα διαθέτει πλέον σημαντικό θεσμικό πλαίσιο, τεχνογνωσία και χρηματοδοτικά εργαλεία για την ανάπτυξη της κυκλικής οικονομίας, όπως διαπιστώθηκε και στο πρόσφατο συνέδριό της, ωστόσο, η αποτελεσματικότητα του νομοθετικού πλαισίου και των πολιτικών αυτών περιορίζεται από παρατεταμένες καθυστερήσεις στην έκδοση κανονιστικών ρυθμίσεων (υπουργικών αποφάσεων), στην ολοκλήρωση διοικητικών διαδικασιών και στην ενεργοποίηση διαθέσιμων χρηματοδοτήσεων.
Απώλεια πόρων και χρόνου
Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων, η παράταση των καθυστερήσεων συνεπάγεται απώλεια πολύτιμου χρόνου για την επίτευξη των εθνικών και ευρωπαϊκών στόχων ανακύκλωσης, αυξημένο κόστος για την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τους πολίτες που πληρώνουν τα ανταποδοτικά τέλη και περιορισμό των δυνατοτήτων ανάπτυξης νέας αγοράς και εργασίας στον τομέα της κυκλικής οικονομίας.
Οι 9 εκκρεμείς ΚΥΑ για τη Διευρυμένη Ευθύνη Παραγωγού
Πέρα από τη δημοσίευση της χρηματοδοτικής πρόσκλησης αξιοποίησης των πόρων του τέλους ταφής, επισημαίνει και τρεις ακόμη σημαντικές εκκρεμότητες:
- Την έκδοση των 9 εκκρεμών ΚΥΑ για τη Διευρυμένη Ευθύνη Παραγωγού, με την ολοκλήρωση του κανονιστικού πλαισίου για την οργάνωση συστημάτων Διευρυμένης Ευθύνης Παραγωγού (ΔΕΠ) σε σημαντικά ρεύματα αποβλήτων, όπως φαρμακευτικά προϊόντα οικιακής χρήσης, στρώματα ύπνου, είδη επίπλωσης, παιχνίδια, αθλητικός εξοπλισμός, ελαφρά προσωπικά ηλεκτρικά οχήματα, ηλεκτρικά ποδήλατα, πλαστικά μιας χρήσης και καπνικά προϊόντα, να παραμένει επί 3 χρόνια σε εκκρεμότητα, με σημαντικό μέρος του σχετικού κόστους να εξακολουθεί να επιβαρύνει τους Δήμους και, τελικά, τους πολίτες, αντί να αναλαμβάνεται από τους υπόχρεους παραγωγούς.
Διασφάλιση της βιωσιμότητας του μπλε κάδου
- Την έγκριση από τον ΕΟΑΝ του νέου Επιχειρησιακού Σχεδίου της Ελληνικής Εταιρείας Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) για τις συσκευασίες, για την αντιμετώπιση του υφιστάμενου οικονομικού και οργανωτικού αδιεξόδου, η οποία επίσης εκκρεμεί από το 2023, παρότι το σχέδιο περιλαμβάνει την ιδιαίτερα σημαντική πρόβλεψη για ανάληψη αυξημένης οργανωτικής και οικονομικής ευθύνης από το εν λόγω Συλλογικό Σύστημα Εναλλακτικής Διαχείρισης (ΣΣΕΔ). Η παρατεταμένη καθυστέρηση στην έγκρισή του δημιουργεί αβεβαιότητα ως προς τον μελλοντικό σχεδιασμό και τη χρηματοδότηση της ανακύκλωσης συσκευασιών.
Σύμφωνα με την ΕΕΔΣΑ, η έγκαιρη ολοκλήρωση της διαδικασίας είναι καθοριστικής σημασίας για τον εκσυγχρονισμό του συστήματος των μπλε κάδων, τη διασφάλιση της οικονομικής βιωσιμότητάς του, τη συνεργασία με τους Δήμους και τον αποτελεσματικό συντονισμό με το νέο Σύστημα Επιστροφής Εγγύησης (DRS), που μόλις εγκρίθηκε από το ΔΣ του ΕΟΑΝ (τον 11ο/2026).
Στήριξη της ανακύκλωσης στους μικρούς νησιωτικούς δήμους
Επιπλέον, επείγει και η ενεργοποίηση ειδικών μέτρων στήριξης της ανακύκλωσης στους ορεινούς και νησιωτικούς Δήμους. Η ανάγκη ειδικής υποστήριξης των μικρών ορεινών και νησιωτικών Δήμων έχει αναδειχθεί ήδη από το 2023, χωρίς και πάλι, 3 χρόνια μετά, και έως σήμερα να έχει προχωρήσει η ουσιαστική εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου μηχανισμού στήριξης.
Παρά τη σχετική νομοθετική πρόβλεψη (ήδη με τον Ν. 4819/2021), δεν έχει γίνει καμία ενέργεια στήριξης και εξακολουθούν να υφίστανται σημαντικές δυσκολίες λόγω του αυξημένου κόστους συλλογής και μεταφοράς, της περιορισμένης διοικητικής και τεχνικής επάρκειας και των ιδιαίτερων γεωγραφικών και εποχικών χαρακτηριστικών των περιοχών αυτών.
Η ΕΕΔΣΑ, ως επιστημονικός και θεσμικός φορέας του τομέα διαχείρισης στερεών αποβλήτων, παραμένει στη διάθεση του ΥΠΕΝ για κάθε αναγκαία συνεργασία και τεχνική υποστήριξη, καταλήγει η επιστολή.
