Τα PPA δεν είναι λύση, τόνισαν οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας, επιμένοντας στην αυτοκατανάλωση και σε ειδική συμφωνία CfD με ΔΑΠΕΕΠ στα πρότυπα της Ιταλίας

Το ερώτημα πώς θα υπάρξει φθηνή πράσινη ενέργεια για την μικρομεσαία βιομηχανία, απαντήθηκε με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο από τους εκπροσώπους της, στο πλαίσιο του διήμερου συνεδρίου Central Greece Forum – Θεσσαλία 2025, που διοργανώθηκε στα Τρίκαλα από τον Σύνδεσμο Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδος – ΣΒΘΣΕ.

Οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας, εξήγησαν γιατί τα πολυδιαφημισμένα PPA (οι μακροχρόνιες δηλαδή συμβάσεις βιομηχανιών με παραγωγούς ΑΠΕ) δεν αποτελούν λύση και αντιπρότειναν την αυτοκατανάλωση δίχως να είναι αναγκαία η έγχυση ενέργειας στο δίκτυο, αλλά και την αξιοποίηση εργαλείων όπως οι Συμβάσεις επί της Διαφοράς – CfDs από τον ΔΑΠΕΕΠ, προκειμένου να κλειδώσει ειδική τιμή για τη βιομηχανία όπως έκανε ήδη η Ιταλία για να υποστηρίξει τη βιομηχανία της.

Οι προτάσεις και οι διαπιστώσεις που έγιναν, τόσο στο πλαίσιο του ενεργειακού πάνελ του συνεδρίου, όσο και συνολικότερα στην εκδήλωση, είναι πολύ σημαντικές και είναι καλό να τεθούν υπόψη και της νέας πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.

Επικίνδυνα έως και καταστροφικά τα PPA με φωτοβολταϊκά

Ειδικότερα, όπως εμφατικά διαπιστώθηκε από τους κ. Αντώνη Κοντολέων, Πρόεδρο της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας – ΕΒΙΚΕΝ, Ευριπίδη Δοντά, Μέλος ΔΣ Επίλεκτος Κλωστοϋφαντουργία ΑΕΒΕ και Αντιπρόεδρο ΔΣ ΣΒΘΣΕ και Στέλιο Σαράντη, πρόεδρο της Ελληνικά Γαλακτοκομεία ΑΕ και μέλος ΔΣ του ΣΒΘΣΕ, τα διαφημιζομενα πράσινα PPA, δηλαδή οι μακροχρόνιες συμβάσεις βιομηχανιών με παραγωγούς ΑΠΕ για την διασφάλιση φθηνότερης ενέργειας, δεν αποτελούν λύση ειδικά για τις βιομηχανίες χαμηλής και μέσης τάσης.

Καταρχάς, οι μικρομεσαίοι, χωρίς τους οποίους δεν μπορεί να υπάρξει ούτε και η μεγαλύτερη βιομηχανία, όπως χαρακτηριστικά υπενθύμισε ο Αντώνης Κοντολέων, πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, δεν έχουν καν πρόσβαση στα PPA. Επιπλέο, ενέχουν σημαντικό ρίσκο και ειδικά οι συμβάσεις με τα φωτοβολταϊκά που καθόλου δεν αντισταθμίζουν τον κίνδυνο των υψηλών τιμών με τη δύση του ηλίου. Πρόκειται για ένα ρίσκο, το οποίο όπως ανέφερε ο κ. Κοντολέων, «πρέπει πάση θυσία να αποφύγει η βιομηχανία γιατί ενδέχεται να αποβεί καταστροφικό». Στον αντίποδα, μεγάλος αριθμός PPA που συνάπτονται με αιολικά είναι πιο ασφαλή, πλησιάζοντας τα επίπεδα του base load. (ΣΣ. Σύμφωνα με πληροφορίες, PPA που συνάπτουν αυτήν την περίοδο ορισμένες μεγάλες βιομηχανίες με παραγωγούς ΑΠΕ, προβλέπουν μέση τιμή της τάξης των 63-75 ευρώ την μεγαβατώρα με τον κίνδυνο βέβαια του ρίσκου να παραμένει, εφόσον στο διάστημα της σύμβαση, υπάρξουν σημαντικές ανατροπές στις χονδρικές τιμές).

Σε κάθε περίπτωση, τα PPA, όπως επισημάνθηκε και από τους εκπροσώπους του Συνδέσμου Βιομηχανιών Θεσσαλίας & Στερεάς Ελλάδος κ.κ. Σαράντη και Δοντά, δεν αποτελούν λύση για την μικρομεσαία βιομηχανία που όμως έχει απόλυτη ανάγκη ανταγωνιστικής πράσινης ενέργειας από ΑΠΕ.

Ποιες μπορούν λοιπόν να είναι οι άμεσες και πρακτικές λύσεις για την υποστήριξη της ελληνικής βιομηχανίας στην παρούσα φάση;

Η πρώτη πρόταση διατυπώθηκε από τον κ. Κοντολέων και αφορά στην υιοθέτηση εργαλείων όπως οι Συμβάσεις επί της Διαφοράς CfD, προκειμένου να εξασφαλιστεί φθηνή πράσινη ενέργεια για τη βιομηχανία, όπως έγινε πρόσφατα στην Ιταλία, όπου η βιομηχανία εξασφάλισε ποσότητα 23TWh φορτίου βάσης (baseload) σε τιμή 65 ευρώ η Μεγαβατώρα.

Ειδικότερα, στο πλαίσιο πρόσφατης συμφωνίας με την κρατική εταιρεία GSE που είναι ο αντίστοιχος ΔΑΠΕΕΠ της Ιταλίας (διαχειριστής των ΑΠΕ), ενεργοβόρες ιταλικές βιομηχανίες, συγκέντρωσαν συλλογικά την κατανάλωσή τους και υπέγραψαν σύμβαση CfD με σταθερή τιμή 65 ευρώ η Μεγαβατώρα για το 25% της κατανάλωσής τους για τρία χρόνια. Ο ιταλικός δηλαδή ΔΑΠΕΕΠ, θα παράσχει συνολικά σε αυτές τις βιομηχανίες περίπου 23 Τεραβατώρες (Μία TWh ισούται με 1.000.000 Μεγαβατώρες) στην φθηνή τιμή των 65 ευρώ η Μεγαβατώρα. Από τη δική τους πλευρά, οι συμβληθείσες βιομηχανίες, ανέλαβαν την υποχρέωση μέσα στα επόμενα 20 χρόνια, να υλοποιήσουν ΑΠΕ διπλάσιας δυναμικότητας και να επιστρέψουν ισόποση ποσότητας ενέργειας από ΑΠΕ στην ίδια τιμή.

Η λύση αυτή είναι καταρχάς συμβατή και με τις κατευθύνσεις της ευρωπαϊκής ‘Καθαρής Συμφωνίας για την Ενέργεια – Clean Industrial Deal της ΕΕ, καθώς όπως όλοι οι παρευρισκόμενοι στο συνέδριο συμφώνησαν, η συμφωνία δεν δίνει άμεσες απαντήσεις στο πρόβλημα του αυξημένου ενεργειακού κόστους στην Ελλάδα για τη βιομηχανία. Πρόκειται για κάτι που τόνισε στον εισαγωγικό του χαιρετισμό στο συνέδριο του ΣΒΘΣΕ και ο ευρωβουλευτής και πρώην υπουργός Ενέργειας, Γιάννης Μανιάτης.

Ενδεχομένως τα CfDs, παρά την πολυπλοκότητά τους, να μπορούν να αποτελέσουν λύση συμβατή με την Clean Industrial Deal και στην Ελλάδα, εφόσον ο ΔΑΠΕΕΠ αναλάβει το ρίσκο για την τιμή που θα κλειδώσει στα συμβόλαια με τους παραγωγούς ΑΠΕ ως προς την τιμή της αγοράς. Εφόσον λοιπόν ο διαχειριστής βρει βιομηχανίες και αντίστοιχα προμηθευτές κλειδώνοντας μια συγκεκριμένη τιμή, τότε επί της ουσίας μειώνει το ρίσκο έκθεσής τους στη διακύμανση της αγοράς, σε περίπτωση που οι τιμές στο ενεργειακό χρηματιστήριο υποχωρήσουν σημαντικά.

Όπως επίσης υπενθύμισε ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, οι ελληνικές βιομηχανίες που έχουν μικρότερο μέγεθος παραμένουν εγκλωβισμένες σε ένα υψηλό κόστος ρεύματος της τάξης των 110 ευρώ η μεγαβατώρα, ενώ έχει εκτιναχθεί ακόμα και στα 250 ευρώ, δημιουργώντας σοβαρό πρόβλημα στις επιχειρήσεις που αδυνατούν να ανταγωνιστούν τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές που απολαμβάνουν χαμηλότερο ενεργειακό κόστος.

Να ανοίξει ο δρόμος για την αυτοκατανάλωση χωρίς έγχυση στο δίκτυο

Η δυνατότητα αυτοκατανάλωσης χωρίς έγχυση στο δίκτυο, είναι η δεύτερη επίκαιρη πρόταση για την μείωση του ενεργειακού κόστος στη βιομηχανία που έγινε στο πλαίσιο του συνεδρίου του Συνδέσμου Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας και συγκεκριμένα από τον κ. Σ. Σαράντη, μέλος του ΔΣ του Συνδέσμου. Ο κ. Σαράντης, αφού τόνισε και από την πλευρά του, ότι οι συμβάσεις PPA είναι επικίνδυνες γιατί λειτουργούν στο πλαίσιο του Χρηματιστηρίου Ενέργειας και μπορεί στην πορεία να αλλάξουν, περιέγραψε στη συνέχεια τις εργώδεις προσπάθειες των βιομηχανιών στη Θεσσαλία να αξιοποιήσουν ΑΠΕ και φωτοβολταϊκά που όμως κατέληξαν σε αδιέξοδο λόγω της αδυναμίας του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ να σηκώσει άλλες ΑΠΕ. Πλην όμως, όπως χαρακτηριστικά τόνισε, μέχρι να φτιαχτούν τα δίκτυα, η άμεση λύση που υπάρχει, είναι αυτή της αυτοκατανάλωσης της πράσινης ενέργειας από τις ίδιες τις βιομηχανίες χωρίς έγχυση στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ.

Πρόκειται για μια λύση που προσφέρει ενέργεια σε πολύ ανταγωνιστικό κόστος και δεν επιβαρύνει το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ, με την προϋπόθεση ότι θα εφαρμοστούν τεχνολογίες ασφάλειας προκειμένου να αποφευχθούν προβλήματα με τη στάθμη βραχυκύκλωσης, που όμως ήδη εφαρμόζονται με επιτυχία σε άλλες χώρες. Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα, ανέφερε ο κ. Σαράντης, η δική του εταιρεία, για μονάδα που έχει στην Κύπρο, έχει αναπτύξει ένα μεγάλο φωτοβολταϊκό με σύστημα zero feed in και με διάταξη ασφαλείας που δεν εγχέει την παραγόμενη ενέργεια στο σύστημα, αλλά μόνο την καταναλώνει. Αυτή είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, η πραγματική λύση για τις βιομηχανίες μέσης και χαμηλής τάσης που αποτελούν και την συντριπτική πλειοψηφία των ελληνικών βιομηχανικών και μεταποιητικών επιχειρήσεων.

Το πρόβλημα της στάθμης βραχυκύκλωσης του δικτύου διανομής του ΔΕΔΔΗΕ

Σημειώνεται, ότι οι μικρές βιομηχανίες που δεν λειτουργούν 7 ημέρες/εβδομάδα επιθυμούν διακαώς να εγκαταστήσουν, κυρίως ΦΒ στις στέγες τους και έτσι να μειώσουν σημαντικά το κόστος ενέργειας τους και να μειώσουν το αποτύπωμα άνθρακα τους, μια υποχρέωση που έχουν πιθανόν στο πλαίσιο του μέτρου της Αντιστάθμισης ρύπων CO2.

Πλην όμως η λύση αυτή έχει αποκλειστεί μέχρι στιγμής από το πρόβλημα της λεγόμενης στάθμης βραχυκύκλωσης του δικτύου διανομής του ΔΕΔΔΗΕ, η οποία σε πολλούς υποσταθμούς της χώρας είναι μηδενική, καθιστώντας έτσι απαγορευτική ακόμη και τη μηδενική έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο, διαφορετικά κινδυνεύει να καταρρεύσει ο υποσταθμός.

Η προφανής λύση θα ήταν η επέκταση και ενίσχυση των δικτύων, έργα χρονοβόρα τα οποία απαιτούν και υψηλά κονδύλια.

Μια δεύτερη λύση θα ήταν η ανάπτυξη συστημάτων zero feed in, με πρόσθετες εξασφαλίσεις ότι δεν θα δημιουργήσουν βραχυκύκλωση στο δίκτυο.

Μια τρίτη λύση θα μπορούσε να είναι η προτεραιοποίηση των περιορισμών έγχυσης από σταθμούς ΑΠΕ για τη βέλτιστη αξιοποίηση των υποδομών του Συστήματος και του Δικτύου μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένας επιπλέον ηλεκτρικός χώρος ο οποίος θα μπορούσε να διατεθεί σε Ενεργειακές Κοινότητες Επιχειρήσεων. Η δημιουργία Ενεργειακών Επιχειρηματικών Κοινοτήτων με ταυτoχρονισμένο εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό – virtual net metering, προβλέπεται ήδη σε σχετικό νόμο του ΥΠΕΝ (ψηφίστηκε την περίοδο που υπουργός ΠΕΝ ήταν ο Κώστας Σκρέκας), πλην όμως μέχρι σήμερα δεν έχει καμία εφαρμογή. Η πρώτη μάλιστα Επιχειρηματική Ενεργειακή Κοινότητα που δρομολογήθηκε πριν από δυο χρόνια στη Θεσσαλία από τις βιομηχανίες της BIΠΕ Λάρισας, σκόνταψε σε σειρά από γραφειοκρατικά και άλλα εμπόδια.

Με το ενεργειακό κόστος στη βιομηχανία να παραμένει ένα μεγάλο ζητούμενο, το μήνυμα του πολύ επιτυχημένου συνεδρίου του Συνδέσμου Βιομηχανιών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, είναι ότι «υπάρχουν λύσεις» αρκεί να υπάρξει η απόφαση να αξιοποιηθούν.

Σημειώνεται ότι στο ενεργειακό πάνελ του συνεδρίου Central Greece Forum- θεσσαλία 2025 έλαβαν μέρος: Ο κ. Αντώνης Κοντολέων, Πρόεδρος Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας – ΕΒΙΚΕΝ, ο κ. Ευριπίδης Δοντάς, Μέλος ΔΣ Επίλεκτος Κλωστοϋφαντουργία ΑΕΒΕ – Αντιπρόεδρος της “ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ” Συμβούλιο Βιομηχανιών για την Ανάπτυξη – Αντιπρόεδρος ΔΣ ΣΒΘΣΕ, η κα Στέλλα Ζαχαρία, Διευθύνουσα Σύμβουλος Optimus Energy (HERON – GEK TERNA Group) – Μέλος ΔΣ ΣΒΘΣΕ και ο κ. Ιωάννης Φάλλας, Διευθυντής Cluster Βιοοικονομίας & Περιβάλλοντος Δυτικής Μακεδονίας. Τον συντονισμό έκανε η κα Φαίη Μακαντάση, Διευθύντρια Ερευνών – διαΝΕΟσις – ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΑΝΑΛΥΣΗΣ.

Ο κ. Στυλιανός Σαράντης, μίλησε στο πάνελ με τίτλο Αειφορία, Κυκλική Οικονομία και Κλιματική Αλλαγή.