Α-Energy Newsroom

Από τη μείωση των ΥΚΩ και τον στόχο για 30% χαμηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2029, έως τις ΑΠΕ, την αποθήκευση, τον Κάθετο Διάδρομο, τη διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και τις έρευνες υδρογονανθράκων, όσα ανέφεραν ο πρωθυπουργός και ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας στη Θεσσαλονίκη.

Η ενέργεια βρέθηκε ψηλά στην ατζέντα της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ), με τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Σταύρο Παπασταύρου να παρουσιάζουν, από διαφορετικά βήματα, τις βασικές κυβερνητικές προτεραιότητες για την επόμενη περίοδο.

Ο πρωθυπουργός έδωσε το πολιτικό στίγμα, με αιχμή τη μείωση του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, μέσα από τις παρεμβάσεις του στα πάνελ της ΔΕΘ, εξειδίκευσε περισσότερο την κυβερνητική στρατηγική, μιλώντας για ΑΠΕ, αποθήκευση, δίκτυα, φυσικό αέριο, ενεργειακή ασφάλεια και τις μεγάλες διασυνδέσεις.

Το συνολικό μήνυμα ήταν ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδυάσει χαμηλότερο κόστος ηλεκτρισμού με επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τον ρόλο του φυσικού αερίου και των εγχώριων υδρογονανθράκων στο ενεργειακό μείγμα.

Μητσοτάκης: Στόχος 30% χαμηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2029

Η σημαντικότερη πολιτική εξαγγελία του πρωθυπουργού από τη Θεσσαλονίκη ήταν ο στόχος για μείωση κατά 30% του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2029.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης συνέδεσε τον στόχο με τις επενδύσεις που έχουν πραγματοποιηθεί και συνεχίζονται στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις και στις υποδομές του συστήματος.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι η μεγαλύτερη συμμετοχή των ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή μπορεί να λειτουργήσει υπέρ των καταναλωτών, υπό την προϋπόθεση ότι η παραγωγή θα μπορεί να απορροφάται από το σύστημα και να μεταφέρεται εκεί όπου υπάρχει ζήτηση.

Ο στόχος, ωστόσο, αποτελεί πολιτική δέσμευση για το 2029 και όχι προκαθορισμένη μείωση των τελικών τιμολογίων. Η πορεία των τιμών θα εξακολουθήσει να επηρεάζεται από το κόστος του φυσικού αερίου, τις ευρωπαϊκές τιμές χονδρικής, τις χρεώσεις δικτύων και τη λειτουργία της αγοράς.

Στο 50% η μείωση των ΥΚΩ από το 2027

Πιο συγκεκριμένη είναι η παρέμβαση στις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ).

Όπως ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, από την 1η Ιανουαρίου 2027 η σχετική χρέωση για τις οικιακές παροχές θα μειωθεί κατά 50%, από 6,9 σε 3,45 ευρώ ανά MWh.

Η παρέμβαση αφορά περισσότερες από έξι εκατομμύρια οικιακές παροχές και συνδέεται με την πρόοδο των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών.

Η λογική είναι ότι όσο περισσότερα νησιά συνδέονται με το ηπειρωτικό σύστημα, τόσο περιορίζεται η ανάγκη λειτουργίας ακριβότερων πετρελαϊκών μονάδων και, κατ’ επέκταση, το κόστος που επιμερίζεται μέσω των ΥΚΩ.

Σε αντίθεση με τον γενικό στόχο του 30%, πρόκειται για παρέμβαση με συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και μετρήσιμη επίπτωση σε μία επιμέρους χρέωση του λογαριασμού.

Παπασταύρου: Το ενεργειακό σχέδιο δεν είναι μόνο οι τιμές

Ο Σταύρος Παπασταύρου, με τις παρεμβάσεις του στα πάνελ της ΔΕΘ, διεύρυνε την εικόνα πέρα από το ζήτημα των τιμών.

Ο υπουργός έδωσε έμφαση στην ανάγκη να συνεχιστεί η ανάπτυξη των ΑΠΕ, αλλά ταυτόχρονα να προχωρήσουν τα έργα αποθήκευσης ενέργειας και ενίσχυσης των ηλεκτρικών δικτύων.

Το πρόβλημα πλέον δεν είναι μόνο πόση νέα πράσινη ισχύς μπορεί να εγκατασταθεί. Είναι και κατά πόσο το σύστημα μπορεί να τη μεταφέρει και να την αποθηκεύσει.

Η αυξανόμενη παραγωγή από φωτοβολταϊκά και αιολικά δημιουργεί ώρες κατά τις οποίες η διαθέσιμη ηλεκτρική ενέργεια είναι πολύ υψηλή σε σχέση με τη ζήτηση. Χωρίς επαρκή αποθήκευση και δίκτυα, ένα μέρος αυτής της παραγωγής δεν μπορεί να αξιοποιηθεί πλήρως.

Για τον λόγο αυτό, η επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης δεν αφορά μόνο νέες εγκαταστάσεις ΑΠΕ, αλλά ένα ολόκληρο οικοσύστημα υποδομών γύρω από αυτές.

Η αποθήκευση στο επίκεντρο

Η αποθήκευση αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα κρίσιμα εργαλεία της επόμενης περιόδου.

Η κυβέρνηση θέλει να αυξηθεί η δυνατότητα αποθήκευσης της πράσινης ενέργειας, ώστε η παραγωγή των ΑΠΕ να μπορεί να αξιοποιείται σε διαφορετικές ώρες από εκείνες στις οποίες παράγεται.

Για την αγορά, το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η μεγαλύτερη διείσδυση των ΑΠΕ χωρίς αντίστοιχη ανάπτυξη αποθήκευσης και δικτύων μπορεί να εντείνει τις περικοπές παραγωγής και τις ανισορροπίες στο σύστημα.

Επομένως, η επίτευξη του στόχου για φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια δεν θα κριθεί μόνο από το πόσα νέα MW ΑΠΕ θα εγκατασταθούν, αλλά από το πόσο αποτελεσματικά θα ενσωματωθούν στην αγορά.

Κάθετος Διάδρομος: Η Ελλάδα διεκδικεί μεγαλύτερο ρόλο στο φυσικό αέριο

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο υπουργός και στον Κάθετο Διάδρομο φυσικού αερίου.

Ο Παπασταύρου αναφέρθηκε στην επέκταση του διαδρόμου προς τη Βόρεια Μακεδονία και τη Σερβία, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα μπορεί να αποτελέσει σημαντική πύλη για τη μεταφορά φυσικού αερίου προς τις αγορές των Βαλκανίων και της Κεντρικής Ευρώπης.

Η στρατηγική αυτή συνδέεται άμεσα με την ευρωπαϊκή προσπάθεια διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας και περιορισμού της εξάρτησης από το ρωσικό φυσικό αέριο.

Για την Ελλάδα, το ζητούμενο δεν είναι μόνο η κάλυψη της εγχώριας ζήτησης, αλλά και η αξιοποίηση των υποδομών LNG, των αγωγών και των διασυνδέσεων για την ενίσχυση του περιφερειακού της ρόλου.

Το φυσικό αέριο παραμένει απαραίτητο για την ηλεκτροπαραγωγή

Παρά την επιτάχυνση των ΑΠΕ, το φυσικό αέριο εξακολουθεί να καταλαμβάνει σημαντική θέση στον ενεργειακό σχεδιασμό.

Η κυβερνητική προσέγγιση είναι ότι οι μονάδες φυσικού αερίου θα συνεχίσουν να παρέχουν την απαιτούμενη ευελιξία στο σύστημα, ιδιαίτερα σε περιόδους κατά τις οποίες η παραγωγή από ήλιο και άνεμο δεν επαρκεί.

Αυτό σημαίνει ότι η ενεργειακή μετάβαση δεν εξελίσσεται ως άμεση αντικατάσταση του φυσικού αερίου από τις ΑΠΕ. Για ένα σημαντικό διάστημα θα πρόκειται για παράλληλη λειτουργία διαφορετικών τεχνολογιών, μέχρι να αυξηθούν περαιτέρω η αποθήκευση, οι διασυνδέσεις και η ευελιξία του συστήματος.

Ελλάδα – Κύπρος: Παραμένει κρίσιμο το καλώδιο

Στη συνέντευξη Τύπου της ΔΕΘ, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε εκτενώς και στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.

Ο πρωθυπουργός εκτίμησε ότι η επανεκκίνηση των εργασιών για την πόντιση του καλωδίου μπορεί να προχωρήσει μέσα στους επόμενους μήνες, ενώ έστειλε σαφές μήνυμα απέναντι στις τουρκικές αντιδράσεις.

Ο Παπασταύρου, από την πλευρά του, έχει χαρακτηρίσει τη διασύνδεση στρατηγική προτεραιότητα, υπογραμμίζοντας τη σημασία της για τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και τη μελλοντική επέκταση της διασύνδεσης προς το Ισραήλ.

Πρόκειται, ωστόσο, για ένα έργο στο οποίο παραμένουν τεχνικές, χρηματοδοτικές και γεωπολιτικές παράμετροι που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν στην πράξη.

Υδρογονάνθρακες: Το 2027 η επόμενη κρίσιμη δοκιμή

Παράλληλα με την πράσινη μετάβαση, η κυβέρνηση επιμένει στις έρευνες για υδρογονάνθρακες.

Ο Σταύρος Παπασταύρου αναφέρθηκε στο χρονοδιάγραμμα των σεισμικών ερευνών και στην προοπτική γεώτρησης στο Block 2 στο Ιόνιο, με το γεωτρύπανο να αναμένεται τους πρώτους μήνες του 2027.

Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία για την ενεργειακή στρατηγική της χώρας, αλλά απαιτείται προσοχή στις προσδοκίες.

Οι σεισμικές έρευνες και ακόμη και μια επιτυχής ερευνητική γεώτρηση δεν σημαίνουν αυτομάτως εμπορικά εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα. Η πραγματική ενεργειακή και οικονομική αξία θα κριθεί από τα αποτελέσματα των γεωτρήσεων, τα αποθέματα που ενδεχομένως επιβεβαιωθούν και τη δυνατότητα οικονομικά βιώσιμης ανάπτυξης.

Χωροθέτηση ΑΠΕ και περιβαλλοντικοί περιορισμοί

Στο ενεργειακό πακέτο της ΔΕΘ υπάρχει και μία λιγότερο προβεβλημένη αλλά κρίσιμη παράμετρος: πού θα εγκατασταθούν οι νέες μονάδες ΑΠΕ.

Ο υπουργός έχει αναφερθεί στην ανάγκη να προχωρήσει ο χωροταξικός σχεδιασμός και να υπάρχουν σαφέστεροι κανόνες για τις περιοχές στις οποίες μπορούν να αναπτυχθούν έργα.

Η ανάγκη αυτή γίνεται εντονότερη όσο αυξάνεται ο αριθμός των επενδυτικών σχεδίων και εντείνονται οι αντιδράσεις σε ορισμένες περιοχές.

Το ζητούμενο είναι να υπάρξει ισορροπία ανάμεσα στην ανάγκη για γρήγορη ανάπτυξη νέας πράσινης ισχύος και στην προστασία του περιβάλλοντος και την αποδοχή των έργων από τις τοπικές κοινωνίες.

Από τις εξαγγελίες στην υλοποίηση

Η εικόνα που διαμορφώθηκε από τις τοποθετήσεις Μητσοτάκη και Παπασταύρου στη ΔΕΘ είναι αυτή ενός ενεργειακού σχεδιασμού με πολλαπλές κατευθύνσεις.

Φθηνότερο ηλεκτρικό ρεύμα, περισσότερες ΑΠΕ, αποθήκευση, νέες διασυνδέσεις, ισχυρότερος ρόλος στο φυσικό αέριο και επανεκκίνηση των ερευνών υδρογονανθράκων συνθέτουν το ενεργειακό παζλ της επόμενης περιόδου.

Το πιο συγκεκριμένο μέτρο είναι η μείωση των ΥΚΩ από το 2027. Ο στόχος για 30% χαμηλότερο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2029 είναι σαφώς πιο σύνθετος και θα εξαρτηθεί από μια σειρά παραγόντων που δεν ελέγχονται αποκλειστικά από την ελληνική κυβέρνηση.

Το ίδιο ισχύει και για τις μεγάλες ενεργειακές υποδομές. Οι διασυνδέσεις, η αποθήκευση, τα δίκτυα και οι υποδομές φυσικού αερίου απαιτούν σημαντικές επενδύσεις, αδειοδοτήσεις και αυστηρή τήρηση χρονοδιαγραμμάτων.

Η φετινή ΔΕΘ, επομένως, έδωσε περισσότερο έναν οδικό χάρτη παρά μια ολοκληρωμένη απάντηση στο ενεργειακό πρόβλημα.

Το πραγματικό τεστ θα είναι η υλοποίηση: εάν οι επενδύσεις σε ΑΠΕ και υποδομές μεταφραστούν σε χαμηλότερες τιμές, εάν οι διασυνδέσεις ολοκληρωθούν χωρίς νέες καθυστερήσεις και εάν η Ελλάδα καταφέρει να ενισχύσει τον περιφερειακό της ρόλο χωρίς να αυξήσει υπέρμετρα το κόστος για καταναλωτές και επιχειρήσεις.

Αυτό είναι το ενεργειακό στοίχημα που ξεκινά μετά τη ΔΕΘ.