Ποια είναι τα θετικά και ποια τα ανησυχητικά σημεία ενόψει των Μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων

Η Ενεργειακή Αξιοποίηση Αποβλήτων αναδεικνύεται πλέον σε μονόδρομο, στρωμένο με ρόδα αλλά και αγκάθια: Τα θετικά αλλά και τα ανησυχητικά σημεία, ενόψει της υλοποίησης του Δικτύου Μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης που περιλαμβάνονται στον Εθνικό Σχεδιασμό για τα Απόβλητα, καταγράφηκαν από τους πλέον αρμόδιους και ειδικούς στο 4ο Συνέδριο «Ενεργειακή Αξιοποίηση Αποβλήτων – Βιομεθάνιο». Συνοψίζονται περιληπτικά στο συγκεκριμένο άρθρο.

Για αναλυτική πληροφόρηση, οι αναγνώστες μας μπορούν να ανατρέξουν στις αναλυτικές παρουσιάσεις και videos για το θέμα, που περιλαμβάνονται στο παρόν Newsletter, αλλά και στα site aenergy.gr και sditforum.gr.

Στόχοι – θετικές εξελίξεις

Στη συνολικότερη αλυσίδα της διαχείρισης αποβλήτων, θετική εξέλιξη είναι η άμεση δυνατότητα για τη χρηματοδότηση εξοπλισμού και επενδύσεων και, ειδικότερα, της πολυαναμενόμενης μετατροπής παλιών ΜΕΑ (Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων) σε ΜΑΑ (Μονάδες Ανάκτησης – Ανακύκλωσης). Η χρηματοδοτική πρόσκληση άνοιξε και πλέον πολλά θα κριθούν στην ταχύτητα.

Ταυτόχρονη λειτουργία ΜΑΑ και Μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης

Το υλικό SRF που θα παράγουν οι ΜΑΑ θα κατευθύνεται στις τσιμεντοβιομηχανίες που υλοποιούν εδώ και χρόνια ενεργειακή αξιοποίηση με συγκεκριμένη τιμή για 25 χρόνια και, αφετέρου, στις νέες Μονάδες Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων.

Όπως ανέφερε ο Γενικός Γραμματέας Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος, βασικός στόχος είναι να λειτουργήσουν οι Μονάδες Ενεργειακής Αξιοποίησης ταυτόχρονα με τις μονάδες επεξεργασίας και διαλογής στην πηγή (ΜΑΑ).

Για τον λόγο αυτό, οι διαγωνιστικές διαδικασίες θα ξεκινήσουν μέσα στο 2027. Σε ό,τι αφορά τη διαστασιολόγηση των μονάδων, θα μπορούν να επεξεργάζονται το 30% του υπολοίπου 65% που θα προκύπτει από την ανακύκλωση, έναντι του 35% που προβλεπόταν αρχικά.

Επιπλέον, η μονάδα της Κρήτης δεν θα δέχεται το SRF από τις τρεις ΜΕΑ του Νοτίου Αιγαίου, καθώς τα υπολείμματα της ανακύκλωσης θα κατευθύνονται στην Αττική.

Τα επίμαχα και τα δύσκολα σημεία

Ανάμεσα στα πλέον επίμαχα σημεία που αναδείχθηκαν στο πλαίσιο του προαναφερθέντος σχεδιασμού περιλαμβάνονται:

Πρώτον, οι συνεχιζόμενες αντιδράσεις των τοπικών κοινωνιών και η εμφανής δυσαρέσκεια των ΦΟΔΣΑ (Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων) για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, σύμφωνα με την οποία, όπως τόνισε ο Πρόεδρος του Δικτύου ΦοΔΣΑ Παναγιώτης Σημανδηράκης, οι ΦοΔΣΑ όχι απλώς δεν θα πωλούν τις κλειδωμένες για 25 χρόνια ποσότητες στις ιδιωτικές μονάδες, αλλά επιπλέον θα πληρώνουν, προκειμένου να παραληφθεί από αυτές το παραγόμενο υπόλειμμα.

Η χωροθέτηση

Ως δεύτερο, ιδιαίτερα ανησυχητικό σημείο στην πορεία για την υλοποίηση των μονάδων, αναδείχθηκε η χωροθέτηση.

Όπως επισημάνθηκε στην παρουσίαση της Επικαιροποιημένης Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, από τον κ. Αντώνιο Σακαλή, Περιβαλλοντικό Σύμβουλο της Enviroplan, η ακριβής χωροθέτηση των μονάδων σε επίπεδο οικοπέδου θα γίνει από τους ιδιώτες επενδυτές με την έναρξη της διαγωνιστικής διαδικασίας.

Πριν από αυτό, θα έχει βέβαια εγκριθεί η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.

Πρόκειται για ένα κατεξοχήν ευαίσθητο θέμα, καθώς, με τα σημερινά δεδομένα, ελάχιστες Περιφέρειες βλέπουν θετικά την ανάπτυξη Μονάδων Επεξεργασίας Αποβλήτων σε σημεία που έχουν καταρχάς προταθεί.

Ο τουρισμός αποβλήτων και η διαστασιολόγηση

Ένα θέμα που επίσης τέθηκε αφορά την απόφαση για τη μεταφορά αποβλήτων SRF από τα νησιά του Αιγαίου στην Αττική, που είναι ήδη πολύ επιβαρυμένη από σκουπίδια, χωρίς να έχουν δρομολογηθεί οι νέες υποδομές.

Διατυπώθηκε επίσης προβληματισμός για τη διαστασιολόγηση των μονάδων, καθώς οι μεγάλες μονάδες, πέραν του αυξημένου κόστους, συναντούν, κατά κανόνα, περισσότερες αντιδράσεις, αλλά και δυσκολίες συντήρησης.

Έναντι αυτών, προτάθηκε η λειτουργία και μικρότερων, πιο ευέλικτων μονάδων, κατά προτίμηση σε Βιομηχανικές Περιοχές ή σε Άτυπες Βιομηχανικές Ζώνες, όπου θα μπορεί να λειτουργήσει και η Βιομηχανική Συμβίωση.

Το σχήμα ενίσχυσης ΑΠΕ

Σε ό,τι αφορά την οικονομική ενίσχυση των μονάδων αποκλειστικά και μόνον για το κομμάτι που αφορά την παραγωγή ΑΠΕ, ένα νέο σχήμα ενίσχυσης βρίσκεται σε τελική επεξεργασία, προκειμένου να υποβληθεί προς έγκριση στην ΕΕ.

Για τις εξελίξεις σε αυτό το θέμα αναφέρθηκε μεταξύ άλλων ο Αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ, Κωνσταντίνος Αραβώσης.

Υπερσύγχρονες τεχνολογίες

Στους διευκολυντικούς παράγοντες, τέλος, καταγράφηκαν οι πολύ προχωρημένες τεχνολογίες δέσμευσης του άνθρακα, οι οποίες αξιοποιούνται ήδη σε υπερσύγχρονες μονάδες Ενεργειακής Αξιοποίησης στην Ευρώπη, διασφαλίζοντας μηδενικές εκπομπές.

Υπενθυμίζεται ότι οι Μονάδες Ενεργειακής Αξιοποίησης Αποβλήτων δεν θα λάβουν εθνική ή ευρωπαϊκή επιδότηση, πέρα από την ενίσχυση που θα αφορά την παραγωγή πράσινης ενέργειας, και θα αναληφθούν από ιδιώτες.