Ο κ. Ι. Μπούκης, κατέγραψε αναλυτικά την ραγδαία άνοδο του βιομεθανίου στην Ευρώπη και τις ειδικές συνθήκες που την ευνοούν
Τα στοιχεία αναφορικά με τη ραγδαία ανάπτυξη του βιομεθανίου σε ορισμένες χώρες της Ευρώπης, καθώς και στην Ουκρανία, είναι αποκαλυπτικά για το πόσο το βιομεθάνιο μπορεί να αξιοποιηθεί για την υποκατάσταση του φυσικού αερίου, τη μείωση του ενεργειακού κόστους στις μεταφορές και τη βιομηχανία, ως μεταβατικό εναλλακτικό καύσιμο στη ναυτιλία και, βεβαίως, ως παράγοντας ενίσχυσης της ενεργειακής ασφάλειας.
Τα παραπάνω παρουσίασε εκτενώς ο Ιωάννης Μπούκης, Διευθυντής Ανάπτυξης της TEREC Α.Ε., στο πλαίσιο του 4ου Συνεδρίου «Ενεργειακή Αξιοποίηση Αποβλήτων – Βιομεθάνιο», αποτυπώνοντας ταυτόχρονα τη μεγάλη εικόνα στον τομέα της ενέργειας στην Ευρώπη και τις εξελίξεις γύρω από τις εισαγωγές αμερικανικού LNG. Όλα αυτά συμβαίνουν σε μια περίοδο κατά την οποία η νέα στρατηγική της ΕΕ (Απρίλιος 2026) στοχεύει ξεκάθαρα στην άμεση μείωση της εξάρτησης από τις εισαγωγές.
Χώρες που αξιοποιούν εντατικά το βιομεθάνιο – Τα οφέλη
Στα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα χωρών που έχουν πρόσφατα πραγματοποιήσει στροφή στο βιομεθάνιο με απτά αποτελέσματα περιλαμβάνονται:
- Η Δανία, όπου το βιομεθάνιο έχει διεισδύσει στα δίκτυα μεταφοράς και διανομής με υψηλό ποσοστό υποκατάστασης φυσικού αερίου, της τάξης του 37%, μέσω συνεργασίας των διαχειριστών TSO και DSO και με εφαρμογή reverse flow όταν απαιτείται.
- Η Ιταλία, η οποία έχει ενισχύσει την παραγωγή βιομεθανίου μέσω συνδυασμένων προγραμμάτων (1,73 δισ. ευρώ επενδυτικών και 2,2 δισ. ευρώ λειτουργικών ενισχύσεων), με στόχο την παραγωγή 24 TWh ετησίως. Στο πλαίσιο του εντατικού προγράμματός της για την ανάπτυξη του βιομεθανίου, στοχεύει, μεταξύ άλλων, στην εξοικονόμηση κόστους και στην προώθηση καθαρότερων μεταφορών. Παράλληλα, αναπτύσσει πρόγραμμα ύψους 6 δισ. ευρώ για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου, αξιοποιώντας, μεταξύ άλλων, το βιομεθάνιο.
- Η Ουκρανία, η οποία εξάγει ήδη βιομεθάνιο στην Ευρώπη και, με πρόσφατη κυβερνητική απόφαση, στοχεύει πλέον στην παραγωγή 1 bcm έως το 2030 και 2,1 bcm έως το 2035.
Πολλαπλή αξιοποίηση
Πέρα από τα παραπάνω χαρακτηριστικά παραδείγματα, και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων η Γαλλία και η Γερμανία, συμπεριλαμβάνουν το βιομεθάνιο στις άμεσες προτεραιότητες του ενεργειακού τους μίγματος.
Και αυτό διότι, πέρα από την έγχυσή του στα δίκτυα μεταφοράς και διανομής, το βιομεθάνιο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή πράσινου υδρογόνου, ως μεταβατικό ναυτιλιακό καύσιμο, για την παραγωγή μεθανόλης χαμηλών εκπομπών, ενώ υπάρχουν ακόμη πολλές εναλλακτικές εφαρμογές που βρίσκονται υπό διερεύνηση.
Το συνολικό ενεργειακό τοπίο και οι επιλογές της ΕΕ
Η προσπάθεια της ΕΕ να επιταχύνει την απεξάρτηση από τις εισαγωγές φυσικού αερίου και να αξιοποιήσει πιο πράσινες και εγχώρια παραγόμενες εναλλακτικές καταγράφεται στη νέα ενεργειακή στρατηγική Accelerate EU (Απρίλιος 2026).
Στο πλαίσιο αυτό και σύμφωνα με τα συνολικότερα στοιχεία που παρουσίασε ο κ. Μπούκης, το αμερικανικό LNG, το οποίο έχει αντικαταστήσει σε μεγάλο βαθμό το ρωσικό φυσικό αέριο, παραμένει ακριβό, ιδιαίτερα για την Ελλάδα, ενώ παράλληλα έχει δημιουργήσει μια νέα μορφή εξάρτησης, με υποαπασχολούμενες ενεργειακές υποδομές.
Το πανάκριβο για την Ελλάδα αμερικανικό LNG
Για του λόγου το αληθές:
Πρώτον: Η Ελλάδα πληρώνει σταθερά την υψηλότερη τιμή για αμερικανικό LNG μεταξύ των κρατών-μελών της ΕΕ. Το 2025 κατέβαλε κατά μέσο όρο 38,7 €/MWh, δηλαδή 12% υψηλότερη τιμή από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Δεύτερον: Ο μέσος βαθμός αξιοποίησης των τερματικών LNG της Ελλάδας ήταν μόλις 41% το πρώτο τρίμηνο του 2026.
Τρίτον: Ακόμη και αν υλοποιηθούν όλα τα προτεινόμενα έργα FSRU (Κόρινθος, Βόλος, Θεσσαλονίκη, Θράκη), η δυναμικότητα επαναεριοποίησης LNG της Ελλάδας θα αυξηθεί από 12,5 bcm το 2025 σε 33,5 bcm το 2030.
Ευρώπη: Μειώνει την εξάρτηση από το αμερικανικό LNG
Εν τω μεταξύ, στην ΕΕ οι τρέχουσες εκτιμήσεις και προβλέψεις των πλέον εξειδικευμένων φορέων δείχνουν περαιτέρω μείωση των εισαγωγών φυσικού αερίου έως το 2030, στο πλαίσιο της νέας στρατηγικής Accelerate EU για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης απέναντι στις ενεργειακές κρίσεις.
Τα πρόσφατα συμπεράσματα της έκθεσης IEEFA – European LNG Tracker (Μάιος 2026) είναι χαρακτηριστικά.
Σύμφωνα με αυτά:
Πρώτον, «…μια υπερβολική εξάρτηση από το αμερικανικό LNG, το ακριβότερο LNG για τους αγοραστές της ΕΕ, έρχεται σε αντίθεση με το σχέδιο REPowerEU για ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας μέσω διαφοροποίησης, μείωσης της ζήτησης και αύξησης της οικονομικής προσιτότητας της ενέργειας…».
Δεύτερον, «…η Ευρώπη μπορεί να μην είναι σε θέση να ελέγξει τις διαταραχές στον εφοδιασμό LNG, μπορεί όμως να προσαρμόσει τη χρήση ενέργειας και να διαφοροποιηθεί προς καθαρότερες εναλλακτικές πηγές, ώστε να μειώσει την εξάρτηση από τις εισαγωγές. Η νέα στρατηγική Accelerate EU (Απρίλιος 2026) στοχεύει στην επιτάχυνση αυτής της μετάβασης και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ απέναντι σε ενεργειακά σοκ…».
Τρίτον, «…η κατανάλωση φυσικού αερίου στην Ευρώπη ενδέχεται να συνεχίσει να μειώνεται το 2026 και να υποχωρήσει κατά 14% μεταξύ 2025 και 2030. Αυτό σημαίνει ότι η ζήτηση LNG μπορεί να μειωθεί περίπου κατά 23% την ίδια περίοδο, λόγω των προσπαθειών περιορισμού της εξάρτησης από το εισαγόμενο αέριο. Ωστόσο, ευρωπαϊκές χώρες εξακολουθούν να σχεδιάζουν την κατασκευή νέων τερματικών LNG, τα οποία ενδέχεται να υποαπασχοληθούν…».
Τέταρτον: Σύμφωνα με την έκθεση της IRENA (Μάιος 2026), το κόστος αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ θα μειωθεί στα 54–82 USD/MWh. Επιπλέον, τα υβριδικά συστήματα ΑΠΕ με δυνατότητα λειτουργίας 24/7 αναμένεται να καταστούν πιο ανταγωνιστικά από τα ορυκτά καύσιμα.
Πέμπτον: Ειδικά για τη ναυτιλία, σύμφωνα με την πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών, Μελίνα Τραυλού, κατά την παρουσίασή της στο Energy Transition Summit: East Med & Southeast Europe (14–15 Μαΐου 2026), «…το μόνο μεταβατικό καύσιμο που αποδεδειγμένα μειώνει τις εκπομπές είναι το LNG και το bioLNG, όταν αυτό θα είναι διαθέσιμο σε ευρεία κλίμακα…».
Δείτε εδώ την παρουσίαση του κ. Μπούκη:
Βιομεθάνιο και πλαίσιο στήριξης επί της εφαρμογής
Σε αυτό το περιβάλλον, οι χώρες-παραδείγματα που προαναφέρθηκαν (Δανία, Ιταλία και Ουκρανία) έχουν διαμορφώσει τη δική τους στρατηγική για το βιομεθάνιο και την εφαρμόζουν μέσα από συγκεκριμένα βήματα.
Βιομεθάνιο από την οπτική TSO–DSO – Η περίπτωση της Δανίας
Η Δανία αποτελεί μία από τις πλέον χαρακτηριστικές περιπτώσεις επιτυχημένης ενσωμάτωσης του βιομεθανίου στο ενεργειακό της σύστημα. Ήδη περίπου το 37% της κατανάλωσης αερίου της χώρας προέρχεται από βιομεθάνιο.
Σήμερα, 57 μονάδες βιομεθανίου είναι συνδεδεμένες στο δίκτυο διανομής (DSO – Evida, 4–40 barg σε επτά μεγάλα δίκτυα), ενώ μία μονάδα είναι συνδεδεμένη απευθείας στο σύστημα μεταφοράς (TSO – Energinet, 80 barg).
Η χώρα διαθέτει τη δυνατότητα να πετύχει 100% «πράσινο αέριο» έως το 2030, μέσα από στενή συνεργασία μεταξύ TSO και DSO για τον βέλτιστο σχεδιασμό των δικτύων. Όταν η τοπική παραγωγή υπερβαίνει την κατανάλωση, το αέριο μπορεί να επιστρέφει προς τα ανάντη (reverse flow) μέσω σταθμών μέτρησης και ρύθμισης.
Η Evida αναλαμβάνει τη διασύνδεση των δικτύων διανομής, ενώ η Energinet διασφαλίζει επαρκή δυνατότητα reverse flow για το σύνολο των δικτύων της Evida.
Το πλαίσιο στήριξης για το βιομεθάνιο στην Ιταλία
Από τη δική της πλευρά, η Ιταλία έχει εφαρμόσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο στήριξης για το βιομεθάνιο, το οποίο διέπεται από δύο βασικούς πυλώνες:
Πρώτον, το Διάταγμα της 03.02.2018, με έμφαση στη χρήση του βιομεθανίου στις μεταφορές.
Δεύτερον, το Υπουργικό Διάταγμα της 15.09.2022, το οποίο ενίσχυσε περαιτέρω το θεσμικό και επενδυτικό πλαίσιο ανάπτυξης του κλάδου.
Το πλαίσιο στήριξης αφορά, μεταξύ άλλων, τη μετατροπή μονάδων συνολικής δυναμικότητας έως 257.000 Nm³/h ή περίπου 2,2 δισ. Nm³ ετησίως, που αντιστοιχούν σε περίπου 24 TWh ετήσιας παραγωγής (HHV και 98% CH₄).
Οι ενδεικτικές τιμές αναφοράς διαμορφώνονται ως εξής:
- 130,14 €/MWh για μονάδες μικρότερες των 100 m³ bioCH₄/h (περίπου 440 kWe).
- 124,48 €/MWh για μονάδες άνω των 100 m³/h.
Παράλληλα, προβλέπεται επενδυτική ενίσχυση ύψους περίπου 1,73 δισ. ευρώ από το RRF, με έμφαση στην αγροβιομηχανία και τα οργανικά αστικά απόβλητα. Η υλοποίηση πραγματοποιείται μέσω πέντε διαδοχικών δημοπρασιών.
Επιπλέον, τον Μάρτιο του 2026 η Ευρωπαϊκή Ένωση ενέκρινε ιταλικό πρόγραμμα ύψους 6 δισ. ευρώ για τη βιομάζα και το ανανεώσιμο υδρογόνο. Στόχος του προγράμματος είναι η παραγωγή 200.000 τόνων ανανεώσιμου υδρογόνου ετησίως έως το 2029.
Στις επιλέξιμες τεχνολογίες περιλαμβάνονται:
- η ηλεκτρόλυση με χρήση ΑΠΕ,
- η βιογενής παραγωγή υδρογόνου,
- οι βιοθερμοχημικές διεργασίες,
- οι θερμοχημικές διεργασίες.
Στο πλαίσιο στήριξης προβλέπεται επίσης η αντιστοίχιση της εγκατεστημένης ισχύος (MWe) των μονάδων βιοαερίου στο τέλος της περιόδου επιδότησης (15 έτη) με την αναμενόμενη παραγωγή βιομεθανίου (Sm³ = Nm³).
Ουκρανία: Πώς κατάφερε να γίνει εξαγωγέας βιομεθανίου
Η Ουκρανία, παρά την εμπόλεμη κατάσταση στην οποία βρίσκεται, προχωρά επίσης σε επιθετική ανάπτυξη του βιομεθανίου, καταφέρνοντας ήδη να πραγματοποιήσει εξαγωγές προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η κυβέρνηση της χώρας ενέκρινε, τον Απρίλιο του 2026, πρόγραμμα ανάπτυξης της παραγωγής βιομεθανίου έως το 2035, με το Υπουργείο Ενέργειας να αποτελεί τον βασικό φορέα υλοποίησης της στρατηγικής αυτής.
Στόχοι:
Συγκεκριμένα, προβλέπεται η επίτευξη ετήσιας παραγωγής βιομεθανίου 1 δισ. κυβικών μέτρων έως το 2030 και 2,1 δισ. κυβικών μέτρων έως το 2035.
Για την επίτευξη αυτών των στόχων, το πρόγραμμα περιλαμβάνει την κατασκευή νέων μονάδων παραγωγής βιομεθανίου (σε πρώτη φάση οκτώ μονάδων), τον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων μονάδων βιοαερίου, τη χορήγηση επενδυτικών κινήτρων, καθώς και την απλοποίηση του ρυθμιστικού πλαισίου για τη σύνδεση με τα δίκτυα μεταφοράς και διανομής φυσικού αερίου.
Εξαγωγές (Σεπτέμβριος 2025):
- 4 ουκρανικές μονάδες εξάγουν ήδη βιομεθάνιο στην ΕΕ,
- η UM Liquid Gas εξάγει bioLNG με φορτηγά στη Γερμανία,
- η Vitagro πρώτη που διοχέτευσε βιομεθάνιο μέσω του συστήματος μεταφοράς,
- η MHP έκανε πρώτη αποστολή bioLNG στην ΕΕ,
- η Gals Agro Group εξάγει επίσης στη Γερμανία,
- ακόμη μία εταιρεία (UBN) ξεκίνησε εξαγωγές.
Για την ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ουκρανίας δημιουργήθηκε το Task Force 6 «Ukraine», στο πλαίσιο του EU Biomethane Industrial Partnership, στα τέλη του 2023. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η άρση των ρυθμιστικών εμποδίων, η εναρμόνιση των διαδικασιών πιστοποίησης, η προώθηση πιλοτικών έργων και η ανάπτυξη μιας διασυνοριακής αγοράς βιομεθανίου.
Στο κλείσιμο της παρουσίασής του για τη στρατηγική που ακολουθούν άλλες χώρες στον τομέα του βιομεθανίου, ο κ. Μπούκης υπενθύμισε ότι στην Ελλάδα το ζήτημα βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη. Τόνισε, ωστόσο, ότι σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να ληφθούν υπόψη οι τρέχουσες ενεργειακές και γεωπολιτικές εξελίξεις, οι οποίες έχουν δημιουργήσει νέα δεδομένα για τον σχεδιασμό της ενεργειακής πολιτικής και την αξιοποίηση του βιομεθανίου στη χώρα.
