Στον αέρα βρίσκεται η επέκταση του ΧΥΤΑ Φυλής καθ’ ύψος, καθώς ο Δήμος Φυλής προσέφυγε στο ΣτΕ κατά της σχετικής απόφασης του ΥΠΕΝ.
Με ωρολογιακή βόμβα που αν εκραγεί θα τινάξει στον αέρα ολόκληρη τη διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής, παρομοιάζουν στελέχη του περιβαλλοντικού τομέα την προσφυγή του Δήμου Φυλής στο ΣτΕ εναντίον της πρόσφατης απόφασης του ΥΠΕΝ (9/2/25), με την οποία εγκρίνεται επέκταση του ΧΥΤΑ Φυλής καθ’ ύψος. Η απόφαση προσθέτει επιπλέον 2,1 εκ. κυβικά μέτρα απορριμμάτων πάνω στα ήδη υπάρχοντα, αυξάνοντας το ύψος της εγκατάστασης κατά 28,5 μέτρα.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η συγκεκριμένη επέκταση είναι απαραίτητη για την εξυπηρέτηση των απορριμμάτων της Αττικής για ακόμα 14 μήνες. Πλην όμως, κι ενώ πριν από λίγους μήνες διαφαινόταν κάποια, έστω και περιορισμένη, δυνατότητα συμφωνίας του Δήμου Φυλής με το ΥΠΕΝ για μια αυστηρά καθορισμένη μεταβατική χρήση του ΧΥΤΑ Φυλής, η σχετική απόφαση ξεσήκωσε στην κυριολεξία το Δημοτικό Συμβούλιο, το οποίο σύσσωμο ψήφισε υπέρ της προσφυγής στο ανώτατο ακυρωτικό δικαστήριο.
“Στον αέρα” τα σκουπίδια της Αττικής
Η προσφυγή του Δήμου Φυλής στο Συμβούλιο Επικρατείας θέτει αφενός εν αμφιβόλω το προγραμματισμένο “πανωσήκωμα”, με κόστος της τάξης των 11,2 εκ. ευρώ, το οποίο έχει αναλάβει η Κοινοπραξία Ηλέκτωρ-Watt στο πλαίσιο προαίρεσης αρχικής σύμβασης. Ουσιαστικά, όμως, απειλεί να τινάξει στον αέρα τη συνολικότερη διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής, που εξαρτάται ακόμα αποκλειστικά από έναν κορεσμένο ΧΥΤΑ.
Το 89,5% θάβεται ακόμα στον ΧΥΤΑ
Οι προγραμματισμένες μονάδες ανάκτησης και ανακύκλωσης δεν έχουν ακόμα προχωρήσει. Σε ό,τι αφορά την ανακύκλωση, ο ΕΣΔΝΑ για το 2024 καταγράφει ποσοστό μόλις 7,55% και ταφή στον ΧΥΤΑ Φυλής του 89,5% των σκουπιδιών της Αττικής.
Ο ΧΥΤΑ Φυλής εξελίχθηκε σταδιακά στον μεγαλύτερο χώρο υγειονομικής ταφής απορριμμάτων στην Ευρώπη. Παρά δε τις συνεχείς εξαγγελίες ότι θα κλείσει, υλοποιήθηκαν στο ενδιάμεσο διάστημα διαδοχικές επεκτάσεις, εκσυγχρονίστηκε το υφιστάμενο εργοστάσιο ΕΜΑΚ και επιπλέον ανανεώθηκε για 20 χρόνια η λειτουργία του αποτεφρωτήρα υγειονομικών αποβλήτων.
Η βολική λύση της επέκτασης
Χωρίς άλλη νέα υποδομή για τα σκουπίδια και με την ανάκτηση – ανακύκλωση να παραμένει σε απογοητευτικά χαμηλά επίπεδα, οι συνεχείς επεκτάσεις παρέμειναν οι εφικτές (και βολικές) λύσεις για τον ΕΔΣΝΑ αλλά και τρεις διαδοχικές διοικήσεις της Περιφέρειας.
Το 2019, η πρώην Περιφερειάρχης Ρένα Δούρου, η οποία ως γνωστόν ακύρωσε τους τέσσερις διαγωνισμούς για τις μονάδες ΣΔΙΤ που είχαν προκηρυχθεί επί του προκατόχου της Γιάννης Σγουρός, δρομολόγησε σημαντική επέκταση του ΧΥΤΑ Φυλής ως μεταβατική λύση για τα σκουπίδια της Αττικής. Με αυτήν τη λύση συντάχθηκαν σιωπηρά και οι μετέπειτα διοικήσεις των Περιφερειαρχών Γιώργος Πατούλης και Νίκος Χαρδαλιάς, χωρίς προφανώς να λογαριάζουν τον… ξενοδόχο.
Η άδεια παραχώρησης που έληξε
Ποιος είναι αυτός; Ο Δήμος Φυλής και η σύμβαση παραχώρησης με βάση την οποία χρησιμοποιείται ο ΧΥΤΑ Φυλής.
Με βάση αυτήν τη σύμβαση, ο Δήμος Φυλής παραχώρησε το 1994 στον ΕΔΣΝΑ (Φορέα Διαχείρισης Απορριμμάτων της Περιφέρειας Αττικής) την άδεια απόθεσης απορριμμάτων στον ΟΕΔΑ Φυλής για 20 χρόνια. Σύμφωνα με τη σχετική περιβαλλοντική αδειοδότηση, η άδεια παραχώρησης έληξε στις 18/8/25.
Οι τοποθετήσεις του Δημάρχου
Τον Οκτώβριο του 2025, ο Δήμαρχος Φυλής Χρήστος Παππούς είχε εξαγγείλει δημόσια ότι η χωματερή της Φυλής πρέπει να κλείσει, ότι ο Δήμος περιμένει να τον ενημερώσουν πού θα μεταφέρει τα δικά του απορρίμματα, προσθέτοντας ότι η Πολιτεία έχει επιπλέον και την υποχρέωση εξυγίανσης του χώρου. Είχε βάλει όμως και ένα άλλο θέμα: Ότι ο ΕΔΣΝΑ οφείλει στον Δήμο Φυλής 30 εκ. ευρώ για τη διαχείριση της χωματερής.
Στο παρασκήνιο έγιναν, σύμφωνα με πληροφορίες, εντατικές προσπάθειες από την Περιφέρεια Αττικής και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, προκειμένου να υπάρξει μια νέα συμφωνία με τον Δήμο Φυλής για τη συνέχιση της χρήσης του ΧΥΤΑ για συγκεκριμένη μεταβατική περίοδο.
Οι προσπάθειες που δεν τελεσφόρησαν και ο τοίχος των 28 μέτρων
Εκ του αποτελέσματος, οι προσπάθειες δεν τελεσφόρησαν τελικά, πιθανότατα, όπως ακούγεται, λόγω των ιδιαίτερα αυξημένων απαιτήσεων επέκτασης της χωματερής που προέκυψαν στην πορεία. Ο τοίχος των 28 μέτρων ύψους, που θα προκύψει από τη σχεδιαζόμενη επέκταση του ΧΥΤΑ Φυλής, και ο όγκος των απορριμμάτων που καλείται τελικά να φιλοξενήσει ο ΧΥΤΑ στη νέα μεταβατική επέκταση, ήταν το κερασάκι στην ήδη τεταμένη σχέση του Δήμου Φυλής με ΕΔΣΝΑ και ΥΠΕΝ για το συγκεκριμένο θέμα.
Περί ευθυνών
Η απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Φυλής για προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας κατά της απόφασης του ΥΠΕΝ είναι μια μετωπική σύγκρουση ενός Δήμου με το υπουργείο, η οποία, ανεξάρτητα από την τελική της έκβαση, σημαίνει και κάτι ακόμα: Ότι, στην περίπτωση της Αττικής, όπου παράγεται άνω του 40% του συνολικού όγκου των απορριμμάτων της χώρας, οι τολμηρές και ξεκάθαρες αποφάσεις για τις απαραίτητες υποδομές δεν παίρνουν άλλη αναβολή. Το πρόβλημα είναι εκρηκτικό για να συνεχίσει να κρύβεται κάτω από το χαλί και όλοι οι άμεσα εμπλεκόμενοι θα πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους.
