Όπως ανέφερε η Γενική Γραμματέας Ενέργειας του ΥΠΕΝ στην ημερίδα για την πυρηνική ενέργεια που διοργάνωσε ο ευρωβουλευτής Δημήτρης Τσιόδρας, η πρώτη διερευνητική αξιολόγηση θα ολοκληρωθεί στις 30 Απριλίου και η δεύτερη, οριστική έκθεση μετά από δύο χρόνια
Το χρονοδιάγραμμα για την πρώτη αξιολόγηση από την Κυβερνητική Επιτροπή για την Πυρηνική Ενέργεια της προοπτικής της στην Ελλάδα, παρουσίασε η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του ΥΠΕΝ, Δέσποινα Παληαρούτα, στην ημερίδα για την πυρηνική ενέργεια που διοργάνωσε ο ευρωβουλευτής Δημήτρης Τσιόδρας. Σύμφωνα με αυτό, η πρώτη διερευνητική αξιολόγηση θα έχει ολοκληρωθεί από την Επιτροπή στις 30 Απριλίου και στη συνέχεια θα ακολουθήσει η δεύτερη, οριστική έκθεση μετά από δύο χρόνια. Επιπλέον, η κα Παληαρούτα διευκρίνισε ότι το γεγονός ότι η χρήση της πυρηνικής ενέργειας και στην Ελλάδα διερευνάται δεν σημαίνει φυσικά ότι ξεκινά κάποιο πρόγραμμα. Για να προσθέσει ότι η σύνθεση της Κυβερνητικής Επιτροπής για την Πυρηνική Ενέργεια, που συστάθηκε για να διερευνήσει τις δυνατότητες ανάπτυξης της συγκεκριμένης τεχνολογίας στη χώρα μας, είναι απόλυτα αντιπροσωπευτική, με συμμετοχή από όλα τα υπουργεία αλλά και συναρμόδιους φορείς.
Κατά τη διάρκεια της ημερίδας, τέθηκαν επί τάπητος ο ρόλος και οι προοπτικές της πυρηνικής ενέργειας, καθώς και οι προκλήσεις που συνοδεύουν τη σχετική συζήτηση στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε ο διοργανωτής της εκδήλωσης, ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, Δημήτρης Τσιόδρας, στη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία, με δύο πολέμους στη γειτονιά της, η Ευρώπη καλείται να αναζητήσει λύσεις που θα διασφαλίζουν ενεργειακή αυτονομία και επάρκεια, αλλά και χαμηλότερες τιμές για καταναλωτές και επιχειρήσεις. Στον χαιρετισμό του, ο ειδικός γραμματέας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Κυβέρνησης και μέλος της Κυβερνητικής Επιτροπής για την Πυρηνική Ενέργεια, Γιάννης Μαστρογεωργίου, χαρακτήρισε ως σημαντική την πρόθεση της Ελλάδας να διερευνήσει τις δυνατότητες αξιοποίησης της πυρηνικής τεχνολογίας σε εθνικό επίπεδο.
Οι προκλήσεις του υψηλού κόστους, της διαχείρισης αποβλήτων και του μεγάλου χρόνου υλοποίησης
Στην πορεία των εργασιών, μέσα από τρία διαφορετικά θεματικά πάνελ, αναδείχθηκαν οι ευκαιρίες αλλά και οι σημαντικές προκλήσεις που συνδέονται με την πυρηνική ενέργεια. Οι περισσότερες προκλήσεις, όπως φάνηκε και στο πλαίσιο της συζήτησης που έγινε στο τρίτο πάνελ, με θέμα «Θεσμικό Πλαίσιο, Ασφάλεια και Εθνική Στρατηγική», συνδέονται με το θέμα του υψηλού κόστους, της διαχείρισης των αποβλήτων, του πολύ μεγάλου χρόνου υλοποίησης, των αναμενόμενων δυσκολιών αδειοδότησης αλλά και των θεμάτων κοινωνικής αποδοχής.
Στο πάνελ αυτό συμμετείχαν η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Δέσποινα Παληαρούτα, ο πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), δρ. Χρήστος Χουσιάδας, ο καθηγητής Ευρωπαϊκού Δικαίου του ΕΚΠΑ και πρόεδρος του Ελληνικού Ινστιτούτου Ενεργειακής Ρύθμισης (ΕΛΙΝΕΡ), δρ. Αντώνης Μεταξάς, καθώς και ο διευθυντής Ερευνών του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», δρ. Ίων Σταματελάτος. Με συντονιστή τον δημοσιογράφο και διευθυντή του Capital.gr, Σπύρο Δημητρέλλη, οι ομιλητές αναφέρθηκαν στο πολύ υψηλό κόστος που θα πρέπει να αναλάβει μια χώρα, το οποίο δεν είναι ακόμα ξεκάθαρο πώς θα καλυφθεί αλλά και πώς θα το αποδεχθεί η ΕΕ, στους μεγάλους χρόνους που απαιτούνται για την υλοποίηση μιας εγκατάστασης πυρηνικής ενέργειας και οι οποίοι ανέρχονται από 15 έως 20 χρόνια, σε αδειοδοτικά θέματα αλλά και στη δυσκολία κοινωνικής αποδοχής. Σύμφωνα πάντως με τον κ. Χουσιάδα, πρόεδρο της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), το ουσιαστικό και πλέον ακανθώδες πρόβλημα για να προχωρήσει η πυρηνική ενέργεια στην Ελλάδα δεν είναι τα θέματα ασφάλειας και τήρησης αυστηρών προδιαγραφών, αλλά η διαχείριση αποβλήτων.
Ευκαιρία η απόκτηση εξειδικευμένου επιστημονικού δυναμικού
Αντίθετα, μια καλή ευκαιρία για την Ελλάδα αποτελεί η απόκτηση εκπαίδευσης και κατάρτισης εξειδικευμένου επιστημονικού δυναμικού σε θέματα πυρηνικής ενέργειας. Προς αυτήν την κατεύθυνση αναφέρθηκε μάλιστα και η συνεργασία που ξεκινά μεταξύ του ΜΙΤ και του Δημόκριτου για την κατάρτιση Ελλήνων επιστημόνων σε αυτά τα θέματα.
Στο πλαίσιο των δύο άλλων πάνελ της εκδήλωσης, συζητήθηκαν: Πρώτον, οι τεχνολογικές εξελίξεις στον τομέα της πυρηνικής ενέργειας, εστιάζοντας στις δυνατότητες που δημιουργούν οι νέες τεχνολογίες και ειδικότερα οι Μικροί Αρθρωτοί Αντιδραστήρες (SMRs). Στη συζήτηση συμμετείχαν ο καθηγητής Πυρηνικής Τεχνολογίας στη Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ, Μάριος Αναγνωστάκης, ο καθηγητής Πυρηνικής Φυσικής του ΕΚΠΑ, Θεόδωρος Μερτζιμέκης, ο καθηγητής Φυσικής του ΕΚΠΑ, Ιωάννης Τίγκελης, και ο συνιδρυτής της Athlos Energy, δρ. Διονύσης Χιώνης. Σε διαδικτυακή παρέμβασή της από τις Βρυξέλλες, η διευθύντρια Νομικών Υποθέσεων και Διεθνών Σχέσεων της NuclearEurope, Μπέρτα Πικαμάλ, επισήμανε ότι ήδη 12 ευρωπαϊκές χώρες αξιοποιούν την πυρηνική ενέργεια, η οποία καλύπτει σχεδόν το 25% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ.
Συζητήθηκαν ακόμα οι μη ενεργειακές εφαρμογές της πυρηνικής τεχνολογίας, κυρίως στον τομέα της υγείας, με έμφαση στη συμβολή της σύγχρονης πυρηνικής ιατρικής στη διάγνωση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση ασθενειών. Συμμετείχαν ο διευθυντής και πρόεδρος του ΔΣ του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών (ΕΙΕ), δρ. Δημοσθένης Σαρηγιάννης, ο αντιπρύτανης του ΕΚΠΑ και καθηγητής Ιατρικής Φυσικής, δρ. Ευστάθιος Ευσταθόπουλος, η αναπληρώτρια καθηγήτρια Ιατρικής Φυσικής του ΕΚΠΑ, δρ. Πώλα Πλάτωνη, καθώς και ο διευθυντής και πρόεδρος του ΔΣ του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», δρ. Βαγγέλης Καρκαλέτσης.
Ποιοι συμμετέχουν στην Κυβερνητική Επιτροπή για την Πυρηνική Ενέργεια
Υπενθυμίζεται ότι στην Κυβερνητική Επιτροπή για την Πυρηνική Ενέργεια, που θα διερευνήσει τις δυνατότητες ανάπτυξης της συγκεκριμένης τεχνολογίας στη χώρα μας, προεδρεύει ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος, ενώ συμμετέχουν παράλληλα οι γενικοί γραμματείς των αρμόδιων διευθύνσεων όλων των υπουργείων, μεταξύ των οποίων το ΥΠΕΘΑ και το ΥΠΕΞ. Επίσης, συμμετέχουν ο πρόεδρος της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας, ο πρόεδρος του Δημόκριτου και ο αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ. Παράλληλα, στις συνεδριάσεις της Επιτροπής μπορούν να μετέχουν, έπειτα από πρόσκληση, οι επικεφαλής των ΑΔΜΗΕ, ΔΕΔΔΗΕ, ΚΑΠΕ, ΤΕΕ, ΣΕΒ, όπως και εμπειρογνώμονες.
Η Επιτροπή αναλαμβάνει τον ρόλο του Nuclear Energy Programme Implementing Organization (NEPIO), σύμφωνα με τις διαδικασίες της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας (International Atomic Energy Agency – IAEA) του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Στο πλαίσιο αυτό, η Επιτροπή είναι αρμόδια για την οργάνωση και διαχείριση της υλοποίησης της Φάσης 1 («Διερευνητική Φάση»), όπως ορίζεται από τη Διεθνή Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας, με στόχο την εκπόνηση εμπεριστατωμένης εισήγησης («Τελική Έκθεση») προς το Υπουργικό Συμβούλιο για τη λήψη απόφασης αναφορικά με την εκκίνηση ή μη εθνικού προγράμματος πυρηνικής ενέργειας.
