Η ηλιακή ενέργεια έχει γίνει κομμάτι της καθημερινότητας στην Ελλάδα, από τις στέγες των σπιτιών μέχρι τα μεγάλα φωτοβολταϊκά πάρκα. Η εγκατεστημένη ισχύς αγγίζει σήμερα τα 7 GW, που αντιστοιχεί περίπου σε 17,5 εκατομμύρια πάνελ σε όλη τη χώρα. Ωστόσο, ένα πολύ σημαντικό ζήτημα αφορά το τι θα συμβεί όταν αυτά τα πάνελ ολοκληρώσουν τον κύκλο ζωής τους.

Το κύμα αποβλήτων πλησιάζει

Η ελληνική αγορά φωτοβολταϊκών ξεκίνησε πριν από περίπου 15 χρόνια και τα περισσότερα πάνελ έχουν διάρκεια ζωής 25–30 χρόνια. Ο μεγάλος όγκος αποβλήτων αναμένεται να εμφανιστεί μετά το 2034. Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο Διεθνής Οργανισμός Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (IRENA) προειδοποιεί ότι χωρίς κατάλληλη διαχείριση, έως το 2050 θα υπάρχουν τεράστιες ποσότητες από πάνελ που έχουν ολοκληρώσει τον κύκλο ζωής τους.

Η ΦΩΤΟΚΥΚΛΩΣΗ Α.Ε. και η κρίσιμη πενταετία

Στην Ελλάδα, η ΦΩΤΟΚΥΚΛΩΣΗ Α.Ε. είναι ο εγκεκριμένος φορέας για τη συλλογή και επεξεργασία φωτοβολταϊκών από το 2020. Από τότε έχει διαχειριστεί πάνω από 500 τόνους παλιών ή αντικατεστημένων πλαισίων, σε συνεργασία με τρεις εξειδικευμένες μονάδες ανακύκλωσης. Τα αποτελέσματα δείχνουν 85% ανάκτηση υλικών, 14% ενεργειακή αξιοποίηση και μόλις 1% ταφή.

Ο γενικός διευθυντής Δημήτρης Χριστογιαννόπουλος σημειώνει ότι η επόμενη πενταετία είναι κρίσιμη, καθώς η πρώτη γενιά πάνελ πλησιάζει στην ηλικία αντικατάστασης και οι όγκοι αποβλήτων θα αυξηθούν σημαντικά μετά το 2035.

Προβλήματα συμμόρφωσης

Παρά την υπάρχουσα νομοθεσία, η συμμόρφωση των επιχειρήσεων είναι περιορισμένη: από τις 340 εταιρείες που έχουν νομική υποχρέωση καταβολής εισφοράς ανακύκλωσης, μόνο περίπου 40 την έχουν τηρήσει. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) σχεδιάζει νέο «πράσινο τέλος» υπολογιζόμενο βάσει βάρους αποβλήτων και εξετάζει ρύθμιση οφειλών για τα παλαιά συστήματα.

Γιατί αξίζει η ανακύκλωση

Ένα φωτοβολταϊκό πλαίσιο αποτελείται κατά 80% από γυαλί, 10% από αλουμίνιο και χαλκό, ενώ περιέχει και κρίσιμα υλικά όπως μεταλλικό πυρίτιο και αντιμόνιο. Η σωστή ανακύκλωση μειώνει την περιβαλλοντική επιβάρυνση και ταυτόχρονα μετατρέπει τα απόβλητα σε χρήσιμους πόρους.

Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: η “πράσινη” ενέργεια ολοκληρώνεται μόνο όταν και η διαχείριση των αποβλήτων γίνεται με οργανωμένο και βιώσιμο τρόπο. Στην Ελλάδα, υπάρχουν ακόμα σημαντικά βήματα που πρέπει να γίνουν για να αντιμετωπιστεί αυτή η πρόκληση.

Πηγές:

• ΦΩΤΟΚΥΚΛΩΣΗ Α.Ε.
• powergame.gr
• Protothema.gr
• CNN.gr
• worldenergynews.gr
• IRENA