Επικρατεί η άποψη ότι οι επιδοτήσεις του ενεργειακού κόστους δεν έχουν πλέον νόημα όταν έχουν δρομολογηθεί συνθήκες αποκλιμάκωσης τιμών και προβλεψιμότητας στους λογαριασμούς ρεύματος
Το φορολογικό πακέτο μέτρων που αναμένεται να ανακοινωθεί από τον πρωθυπουργό στην ΔΕΘ, θα υπερτερεί σαφώς του ενεργειακού, για να είμαστε δε πιο ακριβείς, σημαντικά μέτρα για το ενεργειακό κόστος δεν θα υπάρξουν, προς το παρόν τουλάχιστον.
Οι λόγοι είναι συγκεκριμένοι: Παρά την δυσαρέσκεια, πολιτών και επιχειρήσεων από την ακρίβεια, η οποία οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σύμφωνα με σχετικές έρευνες από την σωρευτική αύξηση του ενεργειακού κόστους, το οικονομικό επιτελείο έκρινε ότι δεν υπάρχει πλέον περιθώριο για άμεσες ενισχύσεις στην ενέργεια. Αντ’ αυτού, επέλεξε τις φοροελαφρύνσεις, οι οποίες παρά το ενδεχομένως μεγάλο δημοσιονομικό τους κόστος, θα φανούν πιο άμεσα στα νοικοκυριά.
Η άποψη που επικρατεί πλέον σε κυβέρνηση και ΥΠΕΝ, είναι ότι οι επιδοτήσεις του ενεργειακού κόστους δεν έχουν πλέον νόημα αλλά ούτε και αποτέλεσμα, τη στιγμή που έχουν ήδη δρομολογηθεί οι συνθήκες ώστε να υπάρχει αποκλιμάκωση και προβλεψιμότητα στους λογαριασμούς ρεύματος, εξελίσσονται πρωτοβουλίες, για την μεγαλύτερη σύγκλιση τιμών με την ευρωπαϊκή χονδρεμπορική αγορά, ενώ παράλληλα, στο πλαίσιο επίσης ευρωπαϊκών κατευθύνσεων προετοιμάζονται συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση επί μέρους τομέων της οικονομίας (ενεργοβόρος βιομηχανία).
Εξελίξεις στο ενεργειακό κόστος
Με βάση τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το κόστος ενέργειας, τον Ιούλιο, κατέγραψε αύξηση 18,9% σε ετήσια βάση, συμβάλλοντας στην άνοδο του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή στο 3,1%. Τον Αύγουστο όμως, αφενός λόγω διακοπών των εργασιών σε μεγάλο αριθμό επιχειρήσεων και πολύ μικρότερης ζήτησης συνολικότερα και αφετέρου λόγω υψηλών ανέμων που συνέβαλαν σε αυξημένη παραγωγή των αιολικών υπήρξε μείωση του κόστους της τάξης του 27% με την μέση τιμή να διαμορφώνεται στα 73,15 ευρώ η μεγαβατώρα (από 100,5 ευρώ τον Ιούλιο) που όπως εκτιμάται θα οδηγήσει σε διψήφια πτώση τα πράσινα τιμολόγια που θα ανακοινωθούν στις 2 Σεπτεμβρίου, με ανάλογη υποχώρηση και των κυμαινόμενων. Είναι χαρακτηριστικό ότι τον Αύγουστο, οι ΑΠΕ στο μίγμα της ηλεκτροπαραγωγής ξεπέρασαν το 53%, σε σχέση με το 43,31% τον Ιούλιο.
Το στοιχείο αυτό εξομαλύνει λίγο την εικόνα για πιο προσιτά τιμολόγια και τον ρόλο των ΑΠΕ που επιθυμεί η κυβέρνηση να παρουσιάσει στη ΔΕΘ: Ήδη χθες, ο πρωθυπουργός στο εβδομαδιαίο μήνυμά του, αναφέρθηκε σε αποκλιμάκωση, σε μεγαλύτερη αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, αλλά και στις παρεμβάσεις που έγιναν σε ευρωπαϊκό επίπεδο ώστε να περιοριστούν οι στρεβλώσεις στην ενιαία αγορά ενέργειας που οδήγησαν σε ένα «θερμό» καλοκαίρι πέρσι από άποψη τιμών.
Πλην όμως τα παραπάνω δεν μεταβάλλουν το πραγματικό γεγονός: Ότι δηλαδή, το ενεργειακό κόστος συγκαταλέγεται πλέον σταθερά μαζί με το υψηλό κόστος παραγωγής στα σημαντικότερα εμπόδια για τις ελληνικές ΜμΕ, σύμφωνα με την πρόσφατη έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (SAFE). Κι είναι γνωστό ότι αυτές αποτελούν την ραχοκοκαλιά της οικονομίας.
Που ποντάρει, λοιπόν, η κυβέρνηση για τον έλεγχο των τιμολογίων
Πρώτον: Από ότι φαίνεται, από την αυτοσυγκράτηση των προμηθευτών, από τους οποίους, ο ίδιος ο πρωθυπουργός ζήτησε χθες τη μεταφορά της μείωσης των τιμών στην χονδρική και στις τιμές της λιανικής, εναλλακτικά επίκειται παρέμβαση.
Δεύτερον, από την μετάβαση στα κόκκινα τιμολόγια, η οποία, σε συνδυασμό με τη μείωση των πράσινων και κυμαινόμενων, ενισχύει την πολιτική της για καλύτερο έλεγχο και προβλεψιμότητα των τιμολογίων. Σημειώνεται ότι η δημόσια διαβούλευση για τα κόκκινα τιμολόγια ολοκληρώθηκε χθες 31 Αυγούστου και η ΡΑΑΕΥ θα οριστικοποιήσει άμεσα το πλαίσιο, σε συνεννόηση με τους παρόχους.
Τα νέα τιμολόγια λειτουργούν με λογική «συνδρομής», δίνοντας στον καταναλωτή τη δυνατότητα να γνωρίζει εκ των προτέρων το συνολικό ποσό που θα πληρώνει κάθε μήνα για ρεύμα, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις στη χονδρεμπορική. «Κλειδώνει» δηλαδή μια σταθερή τιμή για έναν χρόνο μέσα στην στην οποία ενσωματώνονται ανταγωνιστικές και ρυθμιζόμενες χρεώσεις πλην ΕΡΤ και δημοτικών τελών. Στο τέλος της περιόδου γίνεται εκκαθάριση: Αν ο καταναλωτής έχει καταναλώσει λιγότερο, παίρνει πίσω τη διαφορά, ενώ αν έχει ξεπεράσει το όριο, επιβαρύνεται μόνο για την επιπλέον κατανάλωση.
Ήδη, προμηθευτές όπως οι ΔΕΗ, Elpedison, Metlen, Φυσικό Αέριο κα έχουν ήδη ξεκινήσει τις προετοιμασίες προς αυτήν την κατεύθυνση.
Τρίτον, από τις νέες πρωτοβουλίες του ΥΠΕΝ για την σύγκλιση τιμών στην ευρωπαϊκή αγορά (λόγου χάριν στις 4 Σεπτεμβρίου θα υπάρξει νέα συνάντηση της Task Force για την ενέργεια με τη συμμετοχή της Ελλάδας), οι οποίες σύμφωνα με την εκτίμηση του υπουργού Περιβάλλοντος κ. Παπασταύρου, έχουν σταδιακά αποτέλεσμα
Τέταρτον, από τα επιμέρους μέτρα σύνδεσης της παραγωγής πράσινης ενέργειας με την κατανάλωση. που σχεδιάζονται στο πλαίσιο αντιμετώπισης των συστημικών στρεβλώσεων στη λειτουργία της ελληνικής αγοράς ηλεκτρισμού και ιδιαίτερα στην αγορά εξισορρόπησης. Ενδεικτικά αναφέρεται το ιταλικό μοντέλο.
Αντίθετα, εκτός…ΔΕΘ και στις καλένδες, παραμένει και το αγωνιώδες αίτημα των μικρότερων επιχειρήσεων για δυνατότητα αυτοπαραγωγής χωρίς σύνδεση στο δίκτυο αλλά και για ενεργειακές κοινότητες.
Σύντομα θα φανεί αν τα προαναφερθέντα θα αποδειχθούν αρκετά για ξεπεραστεί το πρόβλημα της ανταγωνιστικότητας που δημιούργησε σωρευτικά τα τελευταία χρόνια η ενεργειακή κρίση. Σε κάθε περίπτωση τέλος, αναμένονται με ενδιαφέρον από την ενεργειακή αγορά και οι προτάσεις αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους που θα προτείνει στο πλαίσιο της ΔΕΘ ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, Νίκος Ανδρουλάκης, τις οποίες προετοιμάζει ο έμπειρος περί τα ενεργειακά ευρωβουλευτής και πρώην υπουργός Ενέργειας, Γιάννης Μανιάτης.
