Στον απόηχο του γενικευμένου μπλακ άουτ σε Ισπανία και Πορτογαλία αποκαλύπτεται ότι το πρόβλημα σε Ευρώπη και Ελλάδα δεν είναι η έλλειψη ενέργειας, αλλά η αδυναμία διαχείρισής της
Η Ενεργειακή μετάβαση τόσο στην Ευρώπη, όσο και στην Ελλάδα, προχωράει πιο γρήγορα απ’ ό,τι αντέχουν τα δίκτυα, είναι το ξεκάθαρο συμπέρασμα από το πρωτοφανές, γενικευμένο μπλακ άουτ σε Ισπανία και Πορτογαλία στις 28 Απριλίου, το οποίο βύθισε μέσα σε δευτερόλεπτα στο σκοτάδι 60 εκ. ανθρώπους με τεράστιες πέραν όλων των άλλων, οικονομικές συνέπειες για τον ενεργειακό κλάδο.
Όπως προέκυψε από την ενδελεχή έρευνα που πραγματοποιήθηκε με τη συμμετοχή του ευρωπαϊκού οργανισμού ENTSO-E, που εποπτεύει την ασφάλεια και τη σταθερότητα του ευρωπαϊκού δικτύου, ένα τεχνικό πρόβλημα στον διάδρομο Αραγωνίας – Καταλωνίας ήταν αυτό που προκάλεσε ντόμινο σε ολόκληρο το ηλεκτρικό σύστημα της Ιβηρικής. Ενα σύστημα, τα δίκτυα του οποίο δεν ήταν έτοιμα να υποστηρίξουν τη μεγάλη διασπορά των μονάδων ΑΠΕ, χωρίς τις αναγκαίες υποδομές αποθήκευσης. Αν και το γεγονός ότι η διεσπαρμένη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας -που χαρακτηρίζει τις ανανεώσιμες πηγές παρουσιάζει μικρότερη ανθεκτικότητα σε τοπικές βλάβες σε σχέση με τις συμβατικές μονάδες (σταθμοί λιγνίτη και αερίου, πυρηνικά ή υδροηλεκτρικά έργα) έχει επισημανθεί κατ΄επανάληψη, τα περισσότερα ηλεκτρικά συστήματα στην Ευρώπη δεν ανταποκρίνονται σε αυτήν την διαπίστωση.
Σε αυτό το πλαίσιο η πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με την οποία η Ε.Ε. απέχει ακόμα πολύ από τους στόχους της για ασφαλή και αποδοτική πράσινη μετάβαση λόγω έλλειψης επαρκών διασυνδέσεων και αποθήκευσης, ήταν προφητική. Τι μέλλει γενέσθαι εφεξής και πώς θα αντιμετωπιστούν οι αντίστοιχοι κίνδυνοι και στην Ελλάδα, η οποία έχει βρεθεί ήδη δύο φορές στο παρα πέντε ενός αντίστοιχου γενικευμένου μπλακ άουτ (Αύγουστος 2023/ Φεβρουάριος 2024);
Τα πολεμοφόδια στη μάχη για την ευστάθεια του συστήματος
Με τα σημερινά δεδομένα, τα πολεμοφόδια στη μάχη για την ευστάθεια του συστήματος που χρησιμοποιεί η χώρα μας είναι τα εξής: Πρώτον, οι γνωστές περικοπές της πλεονάζουσας ενέργειας από τον ΑΔΜΗΕ και ΔΕΔΔΗΕ, οι οποίες σε συνθήκες χαμηλής ζήτησης σε ρεύμα και υπερπαραγωγής «πράσινης» ενέργειας εξισορροπούν προσφορά και ζήτηση και επιπλέον εξασφαλίζουν τη δυνατότητα μεγαλύτερης λειτουργία συμβατικών μονάδων που είναι πιο ανθεκτικές σε βλάβες.
Δεύτερον, η υποχρέωση των παραγωγών φωτοβολταϊκών να εγκαταστήσουν στα πάρκα τους μηχανισμούς προστασίας (νόμος 5106/2024) και η υποχρέωση του ΔΕΔΔΗΕ να εγκαταστήσει κατάλληλα συστήματα τηλεποπτείας και ελέγχου σε όλους τους σταθμούς ΑΠΕ με εγκατεστημένη ισχύ μεγαλύτερη των 400 kW ώστε να μπορεί να περικόπτει την παραγωγή τους σε περίπτωση ανάγκης. Ειδικά τα μικρότερα, διάσπαρτα φωτοβολταϊκά εγκατεστημένα στο δίκτυο διανομής, είναι αυτά που κατεξοχήν δημιούργησαν αρχικά το πρόβλημα, λόγω της συχνής αποκοπής τους απο το δίκτυο.
Τρίτον, η μαζική εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης, χωρίς επιδοτήσεις.
Τέταρτον, ο επικείμενος ειδικός εξοπλισμός που θα αντιλαμβάνεται άμεσα και θα αποκαθιστά τυχόν τεχνικές βλάβες ( λ χ πυκνωτές).
Πέμπτον, η συνολικότερη συνειδητοποίηση από επενδυτές και ιδιοκτήτες των έργων ΑΠΕ, ότι στην Ελλάδα, όπου λειτουργούν πάνω από 70.000 μονάδες παραγωγής, κυρίως φωτοβολταϊκά, το δίκτυο θα πρέπει να διατηρεί απόλυτα την ισορροπία παραγωγής και κατανάλωσης και ότι οι ΑΠΕ, περνούν πλέον στο πιο δύσκολο στάδιο της ανάπτυξής τους.
