Η ΕΕ θα πρέπει να διαμορφώσει συγκεκριμένους στόχους, μεταρρυθμίζοντας το νομικό πλαίσιο, τη χρηματοδότηση και τη γραφειοκρατία σε ό,τι αφορά τις κρίσιμες πρώτες ύλες και να δημιουργήσει ένα ευρωπαϊκό χρηματιστήριο Κρίσιμων Πρώτων Υλών – REEs, επεσήμαναν οι ομιλητές.
Τα επίκαιρα ερωτήματα πώς θα μπορέσει η Ευρώπη να ανταγωνιστεί την Κίνα στις κρίσιμες πρώτες ύλες, αλλά και ποια είναι η σημασία τους για την ενέργεια, σχολιάστηκαν στο 30ό Συνέδριο του ΙΕΝΕ από τους ομιλητές σχετικού θεματικού πάνελ. Όπως επεσήμαναν, η ΕΕ θα πρέπει να διαμορφώσει συγκεκριμένους στόχους, μεταρρυθμίζοντας το νομικό πλαίσιο, τη χρηματοδότηση και τη γραφειοκρατία σε ό,τι αφορά τις κρίσιμες πρώτες ύλες και, επιπλέον, να δημιουργήσουν ένα ευρωπαϊκό χρηματιστήριο REEs, το οποίο θα βοηθήσει και τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να γνωρίζουν την πραγματική ζήτηση που υπάρχει σε αυτήν την αγορά, ώστε να σχεδιάσουν τα κατάλληλα μέτρα.
Στη συζήτηση συμμετείχαν οι Διονύσιος Γκούτης, Γενικός Διευθυντής, Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), Βασίλης Νικολετόπουλος, Founder, Natural Resources PC, και Δρ. Σωτήρης Καμενόπουλος, Ειδικός επιστήμονας CRM, Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων.
Σε ό,τι αφορά τη σημασία των κρίσιμων πρώτων υλών για την ενέργεια, ο κ. Κωστής Οικονομόπουλος, Γεωλόγος Πετρελαίου, Research Fellow, IENE, επεσήμανε ότι είναι ιδιαίτερα μεγάλη, καθώς οι κρίσιμες πρώτες ύλες αποτελούν δομικό υλικό των περισσότερων ενεργειακών εξοπλισμών, από τα καλώδια μέχρι τις ανεμογεννήτριες. Ως εκ τούτου, οι CRAs διαδραματίζουν έναν σημαίνοντα ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση της Ευρώπης, τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητά της και τη στρατηγική αυτονομία της. Ωστόσο, η Ευρώπη, όπως και οι περισσότερες άλλες δυνάμεις, καλούνται να διαχειριστούν την παντοδυναμία της Κίνας σε αυτόν τον κλάδο, προωθώντας μία σειρά μέτρων τα τελευταία χρόνια. Μεταξύ αυτών και μία πρόσφατη πρόταση για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση σχετικών έργων με 2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Από τη δική του πλευρά, ο κ. Διονύσιος Γκούτης, Γενικός Διευθυντής, Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ), επεσήμανε ότι πρέπει καταρχάς να προσδιοριστεί επακριβώς η έννοια των κρίσιμων πρώτων υλών, εστιάζοντας στα 34 χημικά στοιχεία που περιλαμβάνονται στη σχετική λίστα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να μειώσει την εξάρτησή της από τρίτες χώρες. Ανέφερε επίσης ότι είναι σημαντικό η ΕΕ να διαμορφώσει ένα συγκεκριμένο όραμα και στόχους, συγκαταλέγοντας το νομικό πλαίσιο, τη χρηματοδότηση και τη γραφειοκρατία ως τρεις παράγοντες που χρήζουν μεταρρύθμισης. Όσον αφορά την Ελλάδα, ο κ. Γκούτης επισήμανε το πολύ ενδιαφέρον υπέδαφος που διαθέτει και μπορεί να κρύβει έναν μεγάλο ορυκτό πλούτο. Πρόσφατα, οι προσπάθειες αξιοποίησης αυτών των πόρων έχουν εντατικοποιηθεί, όπως καταδεικνύουν τα παραδείγματα των έργων για το γάλλιο και τον χαλκό. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΑΓΜΕ έχει σημαντικό ρόλο, καθώς είναι αρμόδια για τις δημόσιες μεταλλευτικές έρευνες με βάση την ευρωπαϊκή νομοθεσία. Επί του παρόντος, οι δράσεις της επικεντρώνονται σε τρεις άξονες: την επαναξιολόγηση των γνωστών κοιτασμάτων, την ενίσχυση των ερευνών στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και τη διερεύνηση της δυνατότητας επαναχρησιμοποίησης των εξορυκτικών αποβλήτων.
Ο κ. Βασίλης Νικολετόπουλος, Founder, Natural Resources PC, τόνισε ότι η Κίνα έχει αναδειχθεί σε παγκόσμιο ηγεμόνα όσον αφορά την εξόρυξη και την επεξεργασία των κρίσιμων πρώτων υλών χάρη στα παρακάτω πλεονεκτήματα που διαθέτει: όραμα, εθνική νομοθεσία, περιορισμοί σε ξένες επενδύσεις, περιβαλλοντική ευελιξία, φθηνή ενέργεια χάρη στον άνθρακα, πολιτική τιμών και ποσοστώσεων, ανάπτυξη τεχνογνωσίας, υψηλή χρηματοδότηση και αναπτυγμένες χρηματαγορές. Αντιθέτως, οι ανταγωνιστές της Κίνας μέχρι πρόσφατα δεν είχαν επιδείξει το παρόμοιο ενδιαφέρον για αυτόν τον τομέα, ενώ ακόμα και σήμερα δεν διαθέτουν μακροχρόνιο όραμα ή αντίστοιχη χρηματοδότηση. Σε αυτό το πλαίσιο, επεσήμανε ότι η Κίνα μπορεί να αποτελέσει υπόδειγμα για την ευρωπαϊκή στρατηγική σε ορισμένα ζητήματα και ότι οι Βρυξέλλες οφείλουν να θέσουν προτεραιότητες.
Ο κ. Σωτήρης Καμενόπουλος, Ειδικός επιστήμονας CRM, Διδάκτωρ Πολυτεχνείου Κρήτης, Σχολή Μηχανικών Ορυκτών Πόρων, διευκρίνισε ότι οι CRAs δεν πρέπει να συγχέονται με τις σπάνιες γαίες (Rare Earth Elements/REEs), ένα λάθος στο οποίο δυστυχώς έχουν υποπέσει τόσο η ΕΕ όσο και το ΝΑΤΟ. Αναφέρθηκε επίσης σε επιπλέον ισχυρά πλεονεκτήματα της Κίνας, όπως η μονοπωλιακή τεχνογνωσία μέσω πατεντών, ένα ευρύ εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό και η ανάπτυξη εκατοντάδων εταιρειών που δραστηριοποιούνται στον κλάδο. Πρότεινε τέλος τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού χρηματιστηρίου REEs, το οποίο θα βοηθήσει και τους Ευρωπαίους αξιωματούχους να γνωρίζουν την πραγματική ζήτηση που υπάρχει σε αυτήν την αγορά, ώστε να σχεδιάσουν τα κατάλληλα μέτρα.
