Το πρότυπο, αυτοδιαχειριζόμενο Βιομηχανικό Πάρκο Σχιστού δείχνει τον δρόμο για την επαναχρησιμοποίηση νερού στις Βιομηχανικές Περιοχές με μεγάλες καταναλώσεις και προτείνει μόνιμο μηχανισμό χρηματοδότησης περιβαλλοντικών υποδομών στα Πάρκα
Τα αυτοδιαχειριζόμενα Βιομηχανικά Πάρκα είναι πρωτοπόρα στην επαναχρησιμοποίηση νερού και στις περιβαλλοντικές υποδομές, όπως προκύπτει από την πρόσφατη παρουσίαση που έκανε ο Σπυρίδων Αλεξόπουλος, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της ΒΙ.ΠΑ.Σ. Α.Ε. – Βιομηχανικό Πάρκο Σχιστού, στο 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Πάρκων, αλλά και από άλλα σχετικά με το θέμα διαθέσιμα στοιχεία.
Ο κ. Αλεξόπουλος πρόσθεσε ότι τα υφιστάμενα Βιομηχανικά Πάρκα δεν πρέπει να αντιμετωπίζονται ως υποδομές του παρελθόντος, αλλά ως παραγωγικές μονάδες στρατηγικής σημασίας, με δυνατότητα εκσυγχρονισμού και ουσιαστικής συμβολής στην περιβαλλοντική προστασία.
Για να επιτευχθεί αυτό, χρειάζονται τρία βασικά στοιχεία: υπεύθυνη αυτοδιαχείριση, ουσιαστική χρηματοδοτική στήριξη και ένα σταθερό και αποτελεσματικό θεσμικό πλαίσιο.
Σύμφωνα, πάντως, με τον ίδιο, η αναβάθμιση των περιβαλλοντικών υποδομών, των δικτύων αποχέτευσης, των συστημάτων ελέγχου αποβλήτων και των υποδομών εξοικονόμησης νερού απαιτεί σημαντικούς πόρους, που δεν είναι πάντα δυνατό να καλυφθούν αποκλειστικά από τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις.
Μόνιμος μηχανισμός χρηματοδότησης υποδομών
Για τον λόγο αυτό, προτείνει τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού χρηματοδότησης των υφιστάμενων Βιομηχανικών Πάρκων, με εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους και ενισχύσεις ανάλογες με το πραγματικό κόστος των έργων.
Μεταφέροντας στο κοινό την εμπειρία από τη διαχείριση περιβαλλοντικών υποδομών και επενδύσεων από τον Φορέα Διαχείρισης του Πάρκου, ο κ. Αλεξόπουλος επισήμανε ότι η αναβάθμιση παλαιών υποδομών σε υφιστάμενα Πάρκα, τα οποία φιλοξενούν σημαντικό αριθμό επιχειρήσεων και εργαζομένων, είναι εφικτή σε μεγάλο βαθμό, όταν υπάρχει οργανωμένη διαχείριση, επενδυτική διάθεση και κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο.
Σε ό,τι αφορά τις περιβαλλοντικές υποδομές και επενδύσεις, η ΒΙΠΑΣ προχώρησε σε σημαντικές παρεμβάσεις για την κάλυψη ελλείψεων, όπως η περίφραξη και η δενδροφύτευση της περιοχής, η εγκατάσταση ηλεκτρικού και τηλεπικοινωνιακού δικτύου, καθώς και η δημιουργία δικτύου δειγματοληψίας με φρεάτια σε κάθε εργοστάσιο, ώστε να ελέγχονται οι απορροές ανά επιχείρηση.
Παράλληλα, εγκαταστάθηκαν ηλεκτρονικοί υδρομετρητές, επιτρέποντας την καθημερινή παρακολούθηση της κατανάλωσης νερού κάθε επιχείρησης.
Ο στόχος χρησιμοποίησης ανακυκλωμένου νερού
Επόμενος στόχος είναι η εξοικονόμηση και η επαναχρησιμοποίηση νερού, με αξιοποίηση των σχεδιαζόμενων υποδομών της ΕΥΔΑΠ και τη διερεύνηση λύσεων μέσω του Attica Water Lab. (Σ.Σ.: Η σύμπραξη για την εξοικονόμηση και επαναχρησιμοποίηση του νερού στην Αττική υποστηρίζεται από το Ευρωπαϊκό Δίκτυο Water Europe και περιλαμβάνει ανταλλαγή βέλτιστων πρακτικών μείωσης της κατανάλωσης πόσιμου ύδατος, καταγραφή αναγκών σε μη πόσιμο νερό από τη βιομηχανία, τους Δήμους, τα ξενοδοχεία, τον αγροτικό τομέα και άλλους μεγάλους καταναλωτές, στο πλαίσιο του Γενικού Σχεδίου Επαναχρησιμοποίησης Ύδατος που εκπονεί η ΕΥΔΑΠ στην Αττική, διερεύνηση χρηματοδοτικών λύσεων για την υλοποίηση έργων επαναχρησιμοποίησης, κινήτρων για την εξοικονόμηση και επαναχρησιμοποίηση του νερού και επίσπευση ενός ευνοϊκού θεσμικού και κανονιστικού πλαισίου.)
Για όσους δεν το γνωρίζουν, το γκρίζο νερό, δηλαδή το ανακυκλωμένο νερό, αποτελεί άμεση προτεραιότητα για την ΕΥΔΑΠ, στο πλαίσιο του masterplan που έχει ετοιμάσει για τη διάθεσή του στη βιομηχανία.
Προκειμένου, δε, να σχηματίσει ακριβή εικόνα των αναγκών και των άμεσων δυνατοτήτων, έχει στείλει πρόσφατα στο Βιομηχανικό Πάρκο Σχιστού, σε μεγάλες βιομηχανίες αλλά και σε Βιομηχανικές Συγκεντρώσεις (Πάρκο Ελευσίνας, Βιομηχανικό Πάρκο Κερατέας κ.ά.), σχετικά ερωτηματολόγια, επικεντρώνοντας στα εξής:
- Πρώτον, αν υπάρχει καταρχάς ενδιαφέρον για τη χρήση του γκρίζου νερού, το οποίο θα μπορεί να χρησιμοποιηθεί πρωτίστως στο πότισμα και στην καθαριότητα του μηχανολογικού εξοπλισμού.
- Δεύτερον, ποιες θεωρεί η βιομηχανία ως τις βασικές απαιτούμενες προδιαγραφές για τις παραπάνω χρήσεις.
- Τρίτον, αν οι εγκατεστημένες βιομηχανίες ενδιαφέρονται να υποστηρίξουν μονάδα ανακύκλωσης νερού εντός Πάρκου.
- Τέταρτον, αν υπάρχουν διαρροές στο δίκτυο ύδρευσης και πώς παρακολουθούνται αυτές.
Το κόστος του νερού
Το Βιομηχανικό Πάρκο Σχιστού, το οποίο δεν αφήνει τίποτα στην τύχη, έχει άμεσο ενδιαφέρον για τη χρήση ανακυκλωμένου νερού, με την προϋπόθεση ότι αυτό θα τηρεί τις αναγκαίες προδιαγραφές.
Επιπλέον, σε μια περίοδο που το κόστος του νερού για τη βιομηχανία και τους Δήμους στην Αττική αυξήθηκε ήδη κατά 30-40% (σχετική απόφαση ΡΑΑΕΥ, 30/12/2025), συνεχίζει να διαθέτει το νερό σε πολύ χαμηλή τιμή για τις επιχειρήσεις-μέλη του (1,5 ευρώ το κυβικό).
Από το 2024 εκκρεμεί το αίτημα για επικαιροποίηση των περιβαλλοντικών υποδομών
Στον τομέα εξοικονόμησης ενέργειας, η ΒΙΠΑΣ Α.Ε. σχεδίασε την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού συστήματος και υποδομών ηλεκτροφόρτισης οχημάτων, μέσω του προγράμματος «Ελλάδα 2.0». Ωστόσο, η καθυστέρηση έκδοσης της απαιτούμενης άδειας οδήγησε στην απώλεια της χρηματοδοτικής ευκαιρίας και στην απένταξη από το πρόγραμμα.
Επιπλέον, από το 2024 εκκρεμεί αίτημα για την επικαιροποίηση των περιβαλλοντικών υποδομών, ενώ αναμένεται και η ολοκλήρωση πολεοδομικής διαδικασίας από το αρμόδιο ΣΥ.ΠΟ.ΘΑ.
Τα παραδείγματα αυτά, σύμφωνα με τον κ. Αλεξόπουλο, αναδεικνύουν την ανάγκη για σαφείς κανόνες, ενιαία εφαρμογή της νομοθεσίας, καλύτερο συντονισμό των υπηρεσιών και έγκαιρη διεκπεραίωση των αιτημάτων, χωρίς χαλάρωση των περιβαλλοντικών και πολεοδομικών απαιτήσεων.
Σε κάθε περίπτωση, η αναβάθμιση των περιβαλλοντικών υποδομών, των δικτύων αποχέτευσης, των συστημάτων ελέγχου αποβλήτων και των υποδομών εξοικονόμησης νερού δεν είναι πάντα δυνατό να καλυφθεί αποκλειστικά με δαπάνη των εγκατεστημένων επιχειρήσεων. Για αυτό, η ΒΙΠΑΣ Α.Ε. προτείνει τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού χρηματοδότησης των υφιστάμενων Βιομηχανικών Πάρκων, με εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους και ενισχύσεις ανάλογες με το πραγματικό κόστος των έργων.
Παράλληλα, θεωρεί αναγκαίο έναν πιο αποτελεσματικό μηχανισμό συντονισμού μεταξύ αρμόδιων υπουργείων, Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και πολεοδομικών υπηρεσιών.
