Δεν είναι πλέον χρηματοδοτήσιμα έργα χωρίς προβλέψιμες ταμειακές ροές, επεσήμανε ο Γενικός Διευθυντής Εταιρικών και Επενδυτικών Χρηματοδοτήσεων της Εθνικής Τράπεζας, σκιαγραφώντας τα νέα κριτήρια στην αξιολόγηση δανείων για επενδύσεις ΑΠΕ εφεξής
Όπως εξήγησε ο κ. Βασίλης Καραμούζης, μιλώντας στο 11ο Συνέδριο για την Ενεργειακή Μετάβαση, η διεθνής μεταβλητότητα στην ενεργειακή αγορά αλλάζει ριζικά και τα κριτήρια με βάση τα οποία χρηματοδοτούνταν μέχρι σήμερα από τις τράπεζες τα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ). Βασικό ζητούμενο είναι πλέον η προβλεψιμότητα των ταμειακών ροών και όχι η ύπαρξη μιας άδειας ή όρων σύνδεσης.
Σύμφωνα με τον κ. Καραμούζη, οι εξελίξεις των τελευταίων μηνών επιβεβαιώνουν ότι η γεωπολιτική αστάθεια αποτυπώνεται πλέον άμεσα στις ενεργειακές τιμές και, κατ’ επέκταση, στους όρους χρηματοδότησης.
Το είδαμε ξεκάθαρα στην πράξη: μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα, η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη κινήθηκε από επίπεδα κοντά στα 30 €/MWh σε πάνω από 60 €/MWh, ενώ αντίστοιχη ήταν και η ένταση της αντίδρασης στις τιμές του πετρελαίου.
Ταυτόχρονα, η αυξημένη εξάρτηση από το LNG – με τις εισαγωγές στην Ελλάδα να καταγράφουν αύξηση της τάξεως του +65% σε ετήσια βάση (30,84 TWh το 2025) – έχει καταστήσει την αγορά πιο ευαίσθητη σε διεθνείς διαταραχές.
Η μεταβλητότητα αυτή δεν είναι θεωρητική. Αποτυπώνεται πλέον μετρήσιμα στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, όπου στην ελληνική χονδρεμπορική αγορά καταγράφονται μέσες τιμές της τάξεως των €100–110/MWh, αλλά και αιχμές που μπορούν να υπερβούν τα €500/MWh, ενώ έχουν παρατηρηθεί ακόμη και εκατοντάδες ώρες με μηδενικές ή αρνητικές τιμές μέσα στο έτος.
Η Μεταβλητότητα και οι Νέες Απαιτήσεις των Τραπεζών
Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η βασική παράμετρος αλλάζει: δεν είναι το επίπεδο των τιμών, αλλά η μεταβλητότητα των ταμειακών ροών, η οποία επηρεάζει άμεσα τη χρηματοδοτησιμότητα των έργων.
Όπως τόνισε ο κ. Καραμούζης, είναι πολύ σημαντικό μία εταιρεία να απευθύνεται στην τράπεζα στα αρχικά στάδια ενός project. Στην Εθνική Τράπεζα, πρόσθεσε, διαθέτουμε την εμπειρία, τη γνώση και τα προϊόντα, προκειμένου να διασφαλίσουμε όσο το δυνατόν πιο σταθερές ροές, ενισχύοντας έτσι την προβλεψιμότητα.
Ο ίδιος αναφέρθηκε επίσης στις ασυνήθιστες διακυμάνσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα την τελευταία πενταετία, καθώς και στη μεγάλη μεταβλητότητα στην ισοτιμία ευρώ/δολαρίου, δύο εξελίξεις που ενισχύουν την αβεβαιότητα.
Όλα τα ανωτέρω, μαζί με τη γεωπολιτική αστάθεια, είναι παράγοντες που τράπεζες και επιχειρήσεις πρέπει να αντιμετωπίσουν από κοινού και να δομήσουν μία χρηματοδότηση η οποία θα παραμένει βιώσιμη ακόμη και σε περιβάλλον έντονων διακυμάνσεων.
Επενδύσεις 7 Δισ. Ευρώ και Στήριξη της Ενεργειακής Μετάβασης
Σε ό,τι αφορά τις τεράστιες επενδύσεις που απαιτούνται για να υποστηριχθεί η ενεργειακή μετάβαση, ο Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας αναφέρθηκε στην επιτακτική ανάγκη αντιστάθμισης των κινδύνων, αλλά και κατάρτισης αξιόπιστων πλάνων σε πεδία όπως τα έργα αποθήκευσης ενέργειας.
Η κυρίαρχη τάση αποτυπώνεται θεσμικά. Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων υπέγραψε το 2025 νέες χρηματοδοτήσεις-ρεκόρ, ύψους 100 δισ. ευρώ, με ποσοστό περίπου 60% να αφορά πράσινα έργα. Μόνο για δίκτυα και αποθήκευση διέθεσε 11,6 δισ. ευρώ, δείχνοντας πώς τα μεγάλα χρηματοπιστωτικά οικοσυστήματα κατευθύνουν κεφάλαια σε «system assets».
Η Εθνική Τράπεζα, υπογράμμισε ο κ. Καραμούζης, έχει ήδη επενδύσει πάνω από 7 δισ. ευρώ σε διάφορες εκφάνσεις της Ενέργειας.
Παράλληλα, έχει διευρύνει τη συμμετοχή στην αποθήκευση, χρηματοδοτώντας έργα BESS που εξασφάλισαν 10ετή συμβόλαια μέσω διαγωνισμών, κάτι που ενισχύει την ορατότητα εσόδων και στηρίζει τη σταθερότητα του συστήματος. «Δεσμευόμαστε να συνεχίσουμε να υποστηρίζουμε την ενεργειακή μετάβαση σε αυτή την τόσο κρίσιμη συγκυρία», συμπλήρωσε.
Καταλήγοντας, ο ίδιος επισήμανε ότι συνολικά η επόμενη φάση της ενεργειακής μετάβασης δεν είναι μόνο επενδυτική πρόκληση.
Είναι πρωτίστως ζήτημα σωστής δομής, διαχείρισης κινδύνου και αποτελεσματικού συντονισμού μεταξύ αγοράς, θεσμών και χρηματοπιστωτικού συστήματος.
