Οι υψηλές τιμές φυσικού αερίου πυροδοτούν νέες ανατιμήσεις στη χονδρεμπορική αγορά ενέργειας και στα τιμολόγια ρεύματος, με το ΥΠΕΝ να εισηγείται τη λήψη μέτρων ενόψει και της ΔΕΘ και κυρίως την αξιοποίηση κεφαλαίων από τη ρήτρα διαφυγής.
Το ενεργειακό κόστος περιλαμβάνεται στην ατζέντα και της φετινής ΔΕΘ, με το κυβερνητικό επιτελείο να διερευνά ήδη ποια θα είναι τα επόμενα μέτρα στήριξης των καταναλωτών, στα οποία αναμένεται να αναφερθεί στην ομιλία του και ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Σε κάθε περίπτωση πάντως, τα σενάρια που εξετάζονται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν αφορούν τις άμεσες επιδοτήσεις.
Αντίθετα, το πιο πιθανό σενάριο αφορά την αξιοποίηση κεφαλαίων από τη ρήτρα διαφυγής για το 2027. Πρόκειται για μέτρα που περιλαμβάνουν έργα συνολικής αξίας πάνω από 1 δισ. ευρώ έως το 2028, τα οποία θα καλυφθούν από εθνικούς πόρους. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται έργα αποθήκευσης και εξοικονόμησης ενέργειας, ενεργειακής αναβάθμισης κτιρίων και, συνολικότερα, υποδομών.
Σε αυτό το πλαίσιο, η χώρα μας αναμένει την τυπική έγκριση σχετικού αιτήματος που υπέβαλε προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την επέκταση του πεδίου εφαρμογής της υφιστάμενης Εθνικής Ρήτρας Διαφυγής, ώστε να συμπεριληφθούν μέτρα που ενισχύουν την ενεργειακή ανθεκτικότητα της χώρας.
Το crash test για τα τιμολόγια Σεπτεμβρίου
Τον Ιούνιο και τον Αύγουστο, η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας αυξήθηκε συνολικά κατά 43,5% (τον Ιούλιο η μέση τιμή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώθηκε στα 133,4 ευρώ ανά μεγαβατώρα, αυξήθηκε δηλαδή κατά 21,3% μέσα σε έναν μήνα, ενώ είχε προηγηθεί αύξηση 18,3% τον Ιούλιο). Οι προμηθευτές αποφασίζουν σήμερα ποιες θα είναι οι αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια του Σεπτεμβρίου, με πηγές της αγοράς να εκτιμούν ότι, προς το παρόν, θα επιλέξουν να τις απορροφήσουν ως έναν βαθμό, στο πλαίσιο της συνολικότερης προσπάθειας συγκράτησης των τιμών, με μπροστάρη τη ΔΕΗ. Η άνοδος των τιμών οφείλεται πρωτίστως στην αύξηση της τιμής του φυσικού αερίου TTF στην Ευρώπη, η οποία το τελευταίο διάστημα κινείται πάνω από τα 66 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh), έναντι περίπου 29 ευρώ/MWh στις αρχές του έτους. Η άνοδος τις τελευταίες ημέρες έχει τροφοδοτηθεί από τις αυξανόμενες ανησυχίες των επενδυτών ότι τα Στενά του Ορμούζ θα μπορούσαν να παραμείνουν κλειστά και τον χειμώνα, τη στιγμή που σημαντικό ρόλο έχει παίξει και ο καύσωνας που πλήττει την Ευρώπη από τις αρχές του καλοκαιριού.
Τα εφιαλτικά σενάρια για τιμές ακόμα και 100 ευρώ/MWh
Με δεδομένο ότι τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου της ΕΕ βρίσκονται σε χαμηλό 13 ετών ενόψει της περιόδου θέρμανσης (η πληρότητα, ειδικότερα, να αγγίζει μόλις το 63%, έναντι περίπου 80% που διαμορφώνεται σε μέσο όρο τα τελευταία 5 χρόνια), τα σενάρια για την τιμή του φυσικού αερίου είναι εφιαλτικά: Ενδεικτικά, η Goldman Sachs εκτιμά ότι, στο σενάριο όπου οι εξαγωγές ενέργειας της Μέσης Ανατολής ομαλοποιηθούν μόνο σταδιακά μέχρι το 2027, το συμβόλαιο του TTF του Δεκεμβρίου 2026 πιθανότατα θα χρειαστεί να κινηθεί πάνω από τα 100 ευρώ/MWh. Δηλαδή, κατά 110% πάνω από το βασικό σενάριο των 50 ευρώ/MWh της αμερικανικής τράπεζας. Φυσικά, όλοι απεύχονται ένα τέτοιο σενάριο. Προς το παρόν, πάντως, τα συμβόλαια παράδοσης Οκτωβρίου έχουν ήδη φθάσει στα 70 ευρώ/MWh και είναι σίγουρο ότι το αυξημένο κόστος του φυσικού αερίου θα συνεχίσει να διατηρεί τις τιμές στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας σε υψηλά επίπεδα.
Τα μέτρα που ήδη τρέχουν
Στην Ελλάδα, οι μέσες τιμές λιανικής τόσο της βενζίνης όσο και του ντίζελ εξακολουθούν να βρίσκονται πάνω από το όριο των 2 ευρώ. Η αμόλυβδη βενζίνη κινείται σε ιδιαίτερα υψηλές τιμές: περίπου 2,50 €/λίτρο πανελλαδικά, γύρω στα 2 €/λίτρο στα μεγάλα αστικά κέντρα και έως 2,25 €/λίτρο σε νησιωτικές περιοχές. Το ντίζελ κίνησης εμφανίζει πιο ήπια εικόνα, στα 2,02 €/λίτρο, διαφοροποίηση που προέκυψε μόλις τις τελευταίες ημέρες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Υπουργείου Ανάπτυξης, η μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων διαμορφώνεται μέχρι σήμερα στα 2,042 ευρώ/λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης στα 2,029 ευρώ/λίτρο. Στο πλαίσιο αυτό, το Υπουργείο Οικονομικών ανακοίνωσε χθες την παράταση έως το τέλος Σεπτεμβρίου της επιδότησης κατά 10 λεπτά το λίτρο στο ντίζελ, ενώ οι όμιλοι Helleniq Energy και Motor Oil συνεχίζουν την έκπτωση 5 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο κίνησης και 20 λεπτών ανά λίτρο στην αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων που διαθέτουν στην εγχώρια αγορά.
Επιπλέον, η ΔΕΗ, για τον Αύγουστο, είχε διατηρήσει το βασικό πράσινο τιμολόγιό της στα 13,84 λεπτά/kWh για κατανάλωση έως 200 kWh τον μήνα και στα 15,4 λεπτά/kWh για την κατανάλωση πάνω από το συγκεκριμένο όριο, μια τιμολογιακή πολιτική που είναι ζητούμενο για το αν θα μπορέσει να συνεχίσει και για πόσο διάστημα. Πέρα όμως από τις αυξήσεις των τιμολογίων για τους οικιακούς καταναλωτές, η κυβέρνηση έχει να δει και το θέμα της ελληνικής ενεργοβόρου βιομηχανίας, καθώς η χώρα μας δεν έχει συμπεριληφθεί στη νέα ομάδα χωρών για τις οποίες η ΕΕ ενέκρινε καθεστώτα κρατικών ενισχύσεων για την αντιστάθμιση του έμμεσου κόστους του συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών (ETS). Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την Ελλάδα, καθώς η εγχώρια ενεργοβόρος βιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με υψηλό κόστος ηλεκτρικής ενέργειας και ζητεί εδώ και καιρό την ταχύτερη ενεργοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών εργαλείων για τη μείωση του ανταγωνιστικού χάσματος.
