Έντονη κριτική στην επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους καυσίμων – τροφίμων ασκούν φορείς της αγοράς. Ζητούν επανεξέταση του μέτρου με βάση το αποτέλεσμα μετά από τις πρώτες δύο εβδομάδες εφαρμογής
Πριν καλά καλά ανακοινωθεί από την κυβέρνηση το πλαφόν στο κέρδος καυσίμων και 61 βασικών τροφίμων στα σούπερ μάρκετ, φορείς της αγοράς ζητούν την επανεξέτασή του μετά από δύο εβδομάδες εφαρμογής και βάσει αποτελέσματος.
Μη αποτελεσματική η εμπειρία εφαρμογής
Η κριτική που ασκείται για το μέτρο εστιάζεται στο γεγονός ότι το συγκεκριμένο μέτρο εφαρμόστηκε ξανά κατά την πρόσφατη ενεργειακή κρίση, δημιουργώντας στρεβλώσεις στην αγορά και φέρνοντας τελικά το αντίθετο αποτέλεσμα.
Πρατηριούχοι, επιμελητήρια, επιχειρήσεις καφέ, με στοιχεία και διαπιστώσεις που παραθέτουν, δείχνουν έναν άλλο δρόμο προκειμένου να επιτύχει η προσπάθεια συγκράτησης των αυξήσεων σε καύσιμα – τρόφιμα, που δεν είναι άλλος από τη μείωση του ΕΦΚ και του ΦΠΑ.
Μείωση φόρων κατά αναλογία με τις αυξήσεις
Όπως τονίζουν επιμελητηριακοί κύκλοι στην Α Energy, η κυβέρνηση, για δημοσιονομικούς λόγους, δεν επιθυμεί να απολέσει ακόμη και το παραμικρό έσοδο, ειδικά από τα καύσιμα. Παρόλα αυτά, με τις όποιες αυξήσεις που θα γίνουν (έστω και μέχρι του πλαφόν), αυξάνονται και τα φορολογικά έσοδα. Η βασική ιδέα είναι, λοιπόν, τα επιπλέον αυτά έσοδα να εκτιμηθούν σε αντιστοιχία με τους φόρους και στη συνέχεια αυτοί να αφαιρεθούν από την τελική τιμή που θα πρέπει να καταβάλλει ο καταναλωτής.
Σε αυτήν τη λογική, ούτε το κράτος θα χάσει έσοδα, ενώ παράλληλα θα λειτουργήσει καλύτερα ο ανταγωνισμός και οι τιμές θα συγκρατηθούν.
Βέβαια, υπάρχει ένα σημαντικό πρακτικό πρόβλημα εφαρμογής των παραπάνω: Πώς, λόγου χάριν, θα εξακριβώνεται ο φόρος που αντιστοιχεί στην αύξηση και πώς θα επιβεβαιώνεται ότι αυτός θα αφαιρείται; Αντίστοιχο όμως πρόβλημα υπάρχει, έτσι κι αλλιώς, και στην εποπτεία εφαρμογής του πλαφόν, το οποίο έχει ήδη αποδειχθεί αναποτελεσματικό, επισημαίνουν οι ίδιες πηγές.
Η αγορά, όμως, έχει ανάγκη από μέτρα ανακούφισης και όχι εφησυχασμού, καταλήγουν οι συνομιλητές μας, παραπέμποντας στα επιμέρους στοιχεία που καταδεικνύουν τους κινδύνους μη επιτυχίας του μέτρου του πλαφόν.
Τα στοιχεία από τους πρατηριούχους
Αντίθετα από τα προσδοκόμενα για την αγορά και τους καταναλωτές φέρνει το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας πετρελαιοειδών και των πρατηριούχων. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, και όπως φαίνεται και από τα γραφήματα, το μικτό περιθώριο κέρδους των δύο προαναφερόμενων κλάδων διαμορφώνει μόλις το 10% της τελικής τιμής στα καύσιμα.
Συνεπώς δεν επηρεάζεται στο σύνολο της η τιμή. Αντίθετα κερδισμένο βγαίνει το κράτος καθώς περίπου το 60% της τελικής τιμής διαμορφώνεται από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, τον ΦΠΑ και άλλα τέλη.
«Η λογική του ‘’κοινωνικού κράτους’’ το οποίο αντί να δείξει την ύπαρξη του και να βοηθήσει από την πλευρά του τους καταναλωτές, σε αυτή την άσχημη οικονομική συγκυρία, κοιτά να προστατεύσει τα υπέρογκα από τα καύσιμα έσοδα του και μάλιστα να τα αυξήσει (μιας και όσο αυξάνεται η τιμή αυξάνεται και ο ΦΠΑ) και ταυτόχρονα στρέφει την προσοχή των πολιτών στους πρατηριούχους, κίνηση που ερμηνεύεται τουλάχιστον προκλητική και ανήθικη», καυτηριάζει η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων (ΠΟΠΕΚ).
Βασίλης Κορκίδης: «Πυροσβεστική» παρέμβαση το πλαφόν
Για «πυροσβεστική» παρέμβαση χωρίς δημοσιονομικό κόστος, χαρακτηρίζει τα μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση ο πρόεδρος του Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου Πειραιώς (ΕΒΕΠ) Βασίλης Κορκίδης, συμπληρώνοντας πως από την «εργαλειοθήκη» των μέτρων του 2022, βλέπουμε να ενεργοποιείται μόνο η επιβολή πλαφόν.
«Τα λελογισμένα και σταθμισμένα “πλαφόν” στα περιθώρια μεικτού κέρδους σε καύσιμα και τρόφιμα μπορούν να λειτουργήσουν, όπως στο παρελθόν, ως μέτρο εφησυχασμού και όχι ανακούφισης», τονίζει.
Ο κ. Κορκίδης εκτιμά ότι η ουσιαστική απάντηση στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού δεν βρίσκεται μόνο στα προσωρινά μέτρα. Βρίσκεται -όπως λέει – σε πιο βαθιές αλλαγές, με μείωση της υπερ-εξάρτησης από την κατανάλωση ως φορολογική βάση, την αναθεώρηση των έμμεσων φόρων, την ενίσχυση του ανταγωνισμού, τη σταδιακή αύξηση της παραγωγικότητας και των πραγματικών εισοδημάτων.
Ο κ. Κορκίδης, επισημαίνει ακόμα ότι «δεν χρησιμοποιήθηκαν επιδοματικά μέτρα, ούτε για τα ευάλωτα νοικοκυριά, ούτε για τις επιχειρήσεις, ούτε όμως και η μείωση των λιμενικών τελών κατά 50% για τη συγκράτηση των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων και προτεινει την επανεξάταση των κυβενρητικών μέτρων σε δύο εβδομάδες.
Οι δηλώσεις του κ. Γιάννη Χατζηθεοδοσίου
Υπερ των μέτρων τάσσεται ο πρόεδρος Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, σημειώνοντας όμως με νόημα «αρκεί να ισχύσουν στην πράξη και να μην μείνουν στα λόγια».
«Σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις της χώρας θα βρουν τον τρόπο να φτάνουν στους καταναλωτές τα προϊόντα στην καλύτερη δυνατή τιμή», λέει και προσθέτει πως «δεν είναι προς όφελος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των επαγγελματιών να υπονομεύουν την αγοραστική δύναμη των πολιτών και αυτό πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους».
Υπογραμμίζει όμως χαρακτηριστικά πως «αυτό δε σημαίνει όμως ότι πρέπει να αρκεστούμε στις παρεμβάσεις που ανακοινώθηκαν σήμερα» και υπενθυμίζει την πρόταση του Επιμελητηρίου τη μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα και του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά, όπως τα τρόφιμα, προκειμένου να υπάρξει μία ουσιαστική «ανάσα», τόσο στα νοικοκυριά όσο και στις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Τι ζητά η Ελληνική Ένωση Καφέ
Την άμεση επανεξέταση της απόφασης ζητεί η Ελληνική Ένωση Καφέ, σημειώνοντας ότι η επαναφορά του πλαφόν εξαντλεί τις αντοχές των επιχειρήσεων του κλάδου.
«Η αντιμετώπιση της ακρίβειας δεν μπορεί να στηρίζεται μονομερώς στην εξάντληση των αντοχών της παραγωγής, της μεταποίησης και της εμπορίας. Απαιτούνται ρεαλιστικές και ισορροπημένες παρεμβάσεις, που θα προστατεύουν τον καταναλωτή χωρίς να οδηγούν σε αδιέξοδο τις επιχειρήσεις», δηλώνει ο πρόεδρος της Ένωσης, Τάσος Γιάγκογλου.
Ο κ. Γιάγκογλου αναφέρει ότι ο κλάδος έχει βρεθεί αντιμέτωπος με συνεχείς αυξήσεις στις πρώτες ύλες αλλά απορροφούσε τις ανατιμήσεις, λειτουργώντας με ολοένα και πιο συμπιεσμένα περιθώρια κέρδους.
