Οργανωμένες υποδομές, απαγόρευση της διάσπαρτης χωροθέτησης σε Αττική – Θεσσαλονίκη περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία, παραπέμποντας την εξειδίκευση ανοικτών θεμάτων στη Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή για την επανεξέταση του θεσμικού πλαισίου για τα Επιχειρηματικά Πάρκα και στον μηχανισμό συντονισμού για την έγκαιρη υλοποίηση νέων και υφιστάμενων Πάρκων.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό για τη Βιομηχανία και τα Logistics ήρθε, προκειμένου να υλοποιήσει, όπως έγραψε χθες η Α Energy, την ιστορική στροφή από τη διάσπαρτη στην Οργανωμένη Χωροθέτηση και στους Οργανωμένους Υποδοχείς Μεταποιητικής και Επιχειρηματικής Δραστηριότητας.
Η Κοινή Υπουργική Απόφαση που υπέγραψαν οι υπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, προκρίνει σε γενικές γραμμές τις οργανωμένες μορφές χωροθέτησης, με σαφέστερους κανόνες, σύγχρονες υποδομές και μεγαλύτερο σεβασμό στο περιβάλλον. Ειδικά σε Αττική και Θεσσαλονίκη απαγορεύεται εντελώς η διάσπαρτη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών μονάδων, ενώ, αντίθετα, προωθείται η εγκατάσταση δραστηριοτήτων σε οργανωμένους υποδοχείς, ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων υποδοχέων, η εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων και οι μονάδες υψηλής τεχνολογίας. Το νέο θεσμικό πλαίσιο προωθεί επίσης την ασφάλεια τροφοδοσίας, τη βιομηχανική συμβίωση, την κυκλική οικονομία και τις κρίσιμες πρώτες ύλες. Σημειώνεται ιδιαίτερα ότι η παραπέρα εξειδίκευση ανοικτών θεμάτων παραπέμπεται στη Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή για την επανεξέταση του θεσμικού πλαισίου για τα Επιχειρηματικά Πάρκα και στον μηχανισμό συντονισμού για την έγκαιρη υλοποίηση νέων και υφιστάμενων Πάρκων.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, όλα τα συναρμόδια υπουργεία θα συμβάλουν με τον αποτελεσματικότερο δυνατό τρόπο στην υλοποίηση της νέας πολιτικής για τα Επιχειρηματικά Πάρκα: μέσω της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής για την επανεξέταση του θεσμικού τους πλαισίου, με έμφαση στην απλοποίηση των διαδικασιών έγκρισης και διαφανούς διοίκησης, της διαρκούς λειτουργίας του αρμόδιου μηχανισμού συντονισμού και παρακολούθησης και συγκεκριμένων ενεργειών για την επιτάχυνση των απαιτούμενων εγκρίσεων και την έγκαιρη υλοποίηση νέων και υφιστάμενων Πάρκων.
Την σχετική απόφαση συνυπογράφουν επίσης οι υφυπουργοί Περιβάλλοντος και Ενέργειας κα. Μαριλένα Σούκουλη και Ανάπτυξης κ. Λάζαρος Τσαβδαρίδης. Υπενθυμίζεται ότι το προηγούμενο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία εγκρίθηκε το 2009, σε μια εντελώς διαφορετική διεθνή, οικονομική και παραγωγική συγκυρία.
Οι βασικές κατευθύνσεις του νέου πλαισίου συνοψίζονται στα εξής:
Βιομηχανία και εφοδιαστική αλυσίδα ως ενιαίο παραγωγικό σύστημα
Για πρώτη φορά, ο σχεδιασμός δεν περιορίζεται πλέον στη χωροθέτηση μεμονωμένων βιομηχανιών, αλλά καλύπτει πλέον συνολικά την παραγωγή και τη διακίνηση, ενισχύοντας την ασφάλεια εφοδιασμού, την εξωστρέφεια και την παραγωγική ανθεκτικότητα της χώρας.
Κρίσιμες πρώτες ύλες
Το νέο ΕΧΠ-Β δίνει σαφή προτεραιότητα στις επενδύσεις που αφορούν κρίσιμες και στρατηγικές πρώτες ύλες, που υπάρχουν σε σημαντικές ποσότητες στη χώρα μας και πρέπει να αξιοποιηθούν με στόχο την ενεργειακή ασφάλεια και τη στρατηγική αυτονομία. Υποστηρίζει χωρικά βιομηχανικές εγκαταστάσεις, αλυσίδες αξίας και επενδύσεις που συνδέονται με κρίσιμες πρώτες ύλες, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 2024/1252.
Παραγωγική ανθεκτικότητα
Σε ένα ασταθές διεθνές περιβάλλον, το νέο ΕΧΠ-Β στηρίζει τις στρατηγικές βιομηχανικές επενδύσεις και έργα του κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, ιδιαίτερα σημαντικά για την ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.
Προτεραιότητα στην οργανωμένη χωροθέτηση
Το νέο ΕΧΠ-Β δίνει προτεραιότητα στην οργανωμένη ανάπτυξη, είτε με τη μορφή οργανωμένων υποδοχέων, π.χ. Επιχειρηματικών Πάρκων, είτε σε περιοχές όπου επιτρέπεται η βιομηχανία, σύμφωνα με τις θεσμοθετημένες χρήσεις γης. Παράλληλα, αποτρέπεται η διάσπαρτη εκτός σχεδίου εγκατάσταση και προβλέπονται σαφέστερες προϋποθέσεις χωρικής και περιβαλλοντικής συμβατότητας.
Με τη νέα αυτή κατεύθυνση:
- μπαίνει τάξη στην ανάπτυξη της παραγωγικής δραστηριότητας,
- μειώνονται τις συγκρούσεις χρήσεων και οργανώνουμε την περιβαλλοντική εξυγίανση, και
- υποστηρίζεται η αναβάθμιση και, όπου απαιτείται, η λελογισμένη επέκταση υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων.
Επιπλέον, το νέο Πλαίσιο δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στην αξιοποίηση και αναβάθμιση υφιστάμενων εγκαταστάσεων και εισάγει στον σχεδιασμό την παράμετρο της ύπαρξης εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού που απαιτείται για τη λειτουργία αυτών.
Βιομηχανική Συμβίωση και Κυκλική Οικονομία
Κατοχυρώνονται πλέον θεσμικά όροι, περιορισμοί και κατευθύνσεις για την προστασία και τη διαχείριση του περιβάλλοντος σύμφωνα με την αντίστοιχη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων. Το νέο ΕΧΠ-Β, έτσι, προωθεί τη βιομηχανική συμβίωση, την αποδοτική χρήση των πόρων και την κυκλική οικονομία, ενώ ενσωματώνει κατευθύνσεις κλιματικής ανθεκτικότητας και πράσινου μετασχηματισμού της παραγωγής.
Απαγόρευση διάσπαρτης χωροθέτησης σε Αττική – Θεσσαλονίκη
Στην Αττική και τη Θεσσαλονίκη η προτεραιότητα είναι σαφής: απαγορεύεται η διάσπαρτη χωροθέτηση νέων βιομηχανικών μονάδων, ενώ προωθείται η εγκατάσταση δραστηριοτήτων σε οργανωμένους υποδοχείς, ο εκσυγχρονισμός των υφιστάμενων υποδοχέων, η εξυγίανση των Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων και οι μονάδες υψηλής τεχνολογίας. Έτσι προστατεύονται οι μητροπολιτικές περιοχές και, ταυτόχρονα, αντιμετωπίζονται τα πραγματικά λειτουργικά προβλήματα των επιχειρήσεων.
Για τον νησιωτικό χώρο, το Πλαίσιο λαμβάνει υπόψη την ιδιαίτερη περιβαλλοντική και χωρική ευαισθησία, καθώς και τις ανάγκες εφοδιασμού και στήριξης της τοπικής οικονομίας. Προτάσσει την αξιοποίηση τοπικών πρώτων υλών, τις συνέργειες με την αγροτική και την τουριστική δραστηριότητα, την αποφυγή ασύμβατων χρήσεων και την κάλυψη βασικών παραγωγικών και εφοδιαστικών αναγκών με όρους χωρικής και περιβαλλοντικής συμβατότητας.
Τι κερδίζει η χώρα με το νέο ΕΧΠ-Β
Όπως επισημαίνεται από τα υπουργεία Περιβάλλοντος & Ενέργειας και Ανάπτυξης, τα οφέλη για τη χώρα έγκεινται στα εξής:
- ασφάλεια δικαίου για τη βιομηχανία,
- ενιαίο σχεδιασμό για τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα,
- ασφάλεια εφοδιασμού, κρίσιμες πρώτες ύλες και επενδύσεις στρατηγικής σημασίας,
- οργανωμένη ανάπτυξη αντί για διάσπαρτη εκτός σχεδίου εγκατάσταση,
- αναβάθμιση των υφιστάμενων βιομηχανικών πόλων και στήριξη της περιφερειακής παραγωγής,
- βιομηχανική συμβίωση, κυκλική οικονομία, κλιματική ανθεκτικότητα, πράσινο μετασχηματισμό, επενδύσεις τεχνολογίας και
- σαφέστερους κανόνες για επιχειρήσεις, πολίτες και τοπικές κοινωνίες.
