Προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι του ΕΣΕΚ και να γίνει δυνατή η μετατροπή των μονάδων βιοαερίου σε βιομεθάνιο πρέπει πρώτα από όλα να επιλυθεί το θέμα της πρώτης ύλης
Στο ερώτημα ποιο θα πρέπει να είναι το αμέσως επόμενο βήμα στις επενδύσεις για το βιομεθάνιο μετά τη δημιουργία του βασικού θεσμικού πλαισίου, η απάντηση προκύπτει κατά την προσωπική μας εκτίμηση, αβίαστα και εντοπίζεται στη συλλογή των πρώτων υλών.
Προφανώς υπάρχουν και άλλα ζητήματα που θα παραπεμφθούν για λεπτομέρειες σε μελλοντικές υπουργικές αποφάσεις, όμως το πρόβλημα της πρώτης ύλης είναι δομικό και αν δεν αντιμετωπιστεί αποτελεσματικά, ο έτσι κι αλλιώς οριακός στόχος του ΕΣΕΚ για την παραγωγή βιομεθανίου, ενεργειακού ύψους 2,1 TWh (2,1 τεραβατώρες) το χρόνο μέχρι το 2030, τίθεται αυτόματα εν αμφιβόλω.
Είναι θετικό το γεγονός, ότι τόσο το ΥΠΕΝ, όσο και η ΡΑΑΕΥ, έχουν αναγνωρίσει το πρόβλημα και κινούνται προς αυτήν την κατεύθυνση: Η μεν ΡΑΕΕΥ προετοιμάζοντας πρόταση για το πώς μπορεί να υπάρχει ένα οικονομικό κίνητρο για τη συλλογή των πρώτων υλών ώστε να πριμοδοτείται η ροή των αποβλήτων προς τις μονάδες του βιομεθανίου, το δε ΥΠΕΝ δημιουργώντας εφοδιαστική αλυσίδα για τις μονάδες παραγωγής βιοαερίου – βιομεθανίου από την πρωτογενή παραγωγή και τα προδιαλεγμένα αστικά βιοαπόβλητα, όπως μας εξήγησαν ο Αντιπρόεδρος της ΡΑΑΕΥ Κ. Αραβώσης και ο ΓΓ Αποβλήτων Μ. Γραφάκος στο φόρουμ της Α Energy.
Προκλήσεις
Γιατί όμως το θέμα της πρώτης ύλης είναι τόσο κρίσιμο για να πετύχει το βιομεθάνιο στην Ελλάδα;
Τα παρακάτω στοιχεία είναι απόλυτα χαρακτηριστικά:
Πρώτον: Ενώ ο στόχος του ΕΣΕΚ για την παραγωγή βιομεθανίου μέχρι το 2030 προσδιορίζεται σε ενεργειακό ύψος 2,1 TWh (2,1 τεραβατώρες) το χρόνο το βιομεθάνιο στην Ελλάδα ξεκινά κυριολεκτικά από το μηδέν, καθώς σήμερα δεν λειτουργεί ούτε μία τεραβατώρα! Σύμφωνα όμως με τα στοιχεία του ΚΑΠΕ, βρίσκονται σε λειτουργία 86 σταθμοί βιοαερίου, με ενέργεια καυσίμου 1,4 TWh, ισχύ 124,5 MW και παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας 624 GWh.
Δεύτερον: Πρακτικά μιλώντας, για να υλοποιηθεί ο στόχος του 2030, θα πρέπει τουλάχιστον οι 38 από τους υπάρχοντες σταθμούς να επενδύσουν μέσα σε πέντε χρόνια τουλάχιστον 70-100 εκ. ευρώ προκειμένου να μετατρέψουν την τεχνολογία του βιοαερίου σε βιομεθάνιο και να συνδεθούν με το δίκτυο, χάνοντας επιπλέον τις εγγυημένες τιμές, βάσει των συμβολαίων τους. Εφόσον ισχύσει αυτό το αισιόδοξο σενάριο, η εκτιμώμενη παραγωγή βιομεθανίου θα είναι της τάξης 0,9 TWh.
Επιπλέον, θα πρέπει να εγκατασταθούν και 45 νέοι σταθμοί βιομεθανίου με εκτιμώμενη παραγωγή 1,2 TWh, επενδύοντας περίπου 300 εκ. ευρώ.
Συμπέρασμα; Τα πράγματα είναι δύσκολα και ειδικά για έναν κλάδο για τον οποίο πρόσφατη μελέτη της ελεγκτικής εταιρείας Deloitte αποκαλύπτει ότι δυσκολεύεται με την πλειοψηφία των εταιρειών παραγωγής βιοαερίου να είναι ζημιογόνες και να λειτουργούν σε επίπεδο δυναμικότητας της τάξεως του 50% (δηλαδή στο μισό από αυτό που θα μπορούσαν να παράγουν).
Τρίτον: Αυτή η πολύ χαμηλή ανταγωνιστικότητα του κλάδου του βιοαερίου οφείλεται στο ότι τα 4/5 των ήδη υπαρχουσών μονάδων βιοαερίου είναι μεταξύ 100 KW και 999 KW, δηλαδή πολύ μικρές σε σύγκριση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπως Γαλλία, Γερμανία, Ισπανία, Μ. Βρετανία. Επιπλέον αντιμετωπίζουν μεγάλο πρόβλημα εύρεσης πρώτης ύλης, κάτι που εμποδίζει την ανάπτυξή τους.
Τέταρτον: Δεν υπήρξε μέχρι σήμερα στην Ελλάδα κάποιος οργανωμένος τρόπος συγκέντρωσης της πρώτης ύλης που χρειάζονται οι μονάδες παραγωγής βιοαερίου, για να λειτουργήσουν, σε αντίθεση με την Ευρώπη, όπου βιοαέριο και βιομεθάνιο γνωρίζουν εκρηκτική άνθιση συμβάλλοντας στην διαχείριση των επικίνδυνων αγροτο-βιομηχανικών, βιοτεχνικών και κτηνοτροφικών αποβλήτων. Επιπλέον δεν επιβλήθηκαν οι σωστοί κανόνες από την Πολιτεία προς τους παραγωγούς των αποβλήτων στη λογική του «ο ρυπαίνων πληρώνει».
Λύσεις
Πώς οι προαναφερθείσες προκλήσεις μπορούν να μετατραπούν σε λύσεις; Σημαντικοί επενδυτές του χώρου, υπενθυμίζουν ότι παρά τις δυσκολίες, κάθε χρόνο οι μονάδες του βιοαερίου παραλαμβάνουν εκατοντάδες χιλιάδες τόνους αποβλήτων αυτής της κατηγορίας, τα οποία αδρανοποιούνται και στη συνέχεια επιστρέφουν πίσω σε μεγάλο βαθμό ως βιολογικό λίπασμα. Επιπλέον, η αξιοποίηση μέσω των μονάδων βιοαερίου, αποβλήτων αγροτικών καλλιεργειών, κάνει επίσης πράξη το «waste to energy». Κατά την εκτίμησή τους, το περιβαλλοντικό όφελος που θα μπορούσαμε να έχουμε, οργανώνοντας με πιο επιθετικό και οργανωμένο τρόπο τη συλλογή και αξιοποίηση αυτών των αποβλήτων είναι μεγάλο.
Τι μπορεί να γίνει με την εφοδιαστική αλυσίδα
Το όλο θέμα επιχειρεί ήδη να αντιμετωπίσει το ΥΠΕΝ δημιουργώντας εφοδιαστική αλυσίδα για τις μονάδες παραγωγής βιοαερίου – βιομεθανίου από την πρωτογενή παραγωγή και τα προδιαλεγμένα αστικά βιοαπόβλητα.
Αναλυτικότερα, το ΥΠΕΝ, ήδη προκήρυξε και τρέχει με γρήγορες διαδικασίες ανοιχτό διαγωνισμό για την ανάθεση Ειδικού Σχεδίου Δράσης
Από την δική της πλευρά, η ΡΑΑΕΥ, όπως εξήγησε, ο αντιπρόεδρος της Ρυθμιστικής Αρχής Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ), καθηγητής κ. Κωνσταντίνος Αραβώσης, μιλώντας στο σχετικό με το θέμα συνέδριο της A Energy, οι μονάδες αναερόβιας χώνευσης (μονάδες βιοαερίου – βιομεθανίου) που λειτουργούν στη χώρα μας, αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην εξεύρεση πρώτων υλών, όπως είναι τα απόβλητα κτηνοτροφικών εκμεταλλεύσεων, τα γεωργικά υπολείμματα, τα απόβλητα αγροτοβιομηχανιών, τα υπολείμματα τροφίμων και τα οργανικά αστικά απόβλητα.
Κίνητρα
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Αρχή έχει αναθέσει μελέτη για την ενεργειακή αξιοποίηση των αποβλήτων, στην οποία περιλαμβάνεται και η εναερόβια χώνευση και θα κάνει κάποια πρόταση για το πώς μπορεί να υπάρχει ένα οικονομικό κίνητρο για τη συλλογή των πρώτων υλών ώστε να πριμοδοτείται η ροή των αποβλήτων προς τις μονάδες αυτές.
Η σχετική πρόταση της ΡΑΑΕΥ θα προωθηθεί προς τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Αγροτικής Ανάπτυξης, ώστε κυρίως τα αγροτικά απόβλητα, αλλά και μέρος των οργανικών που περιέχονται στα οικιακά απορρίμματα (αποτελούν το 40% του συνόλου), να μην καταλήγουν σε χωματερές ή στο περιβάλλον δημιουργώντας εστίες μόλυνσης ή και πυρκαγιάς, αλλά να αξιοποιούνται.
Μακάρι οι παραπάνω ενέργειες να έχουν άμεσα αποτελέσματα δικαιώνοντας έτσι και όσους πιστεύουν ότι το βιομεθάνιο δεν αφορά μόνον την ενέργεια, αλλά πολύ πιο ουσιαστικά την διαχείριση αποβλήτων.
