Τα χρήματα που προέρχονται από τη βιομηχανία πρέπει να επιστρέψουν στη βιομηχανία, είπε ο υπουργός Ανάπτυξης, επισημαίνοντας ότι το υπουργείο θα καταθέσει σχετική πρόταση στο Modernisation Fund
Τη συμμετοχή της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Ταμείο Ρύπων από τη βιομηχανία – Modernisation Fund, φαίνεται ότι επιστρατεύει η κυβέρνηση, προκειμένου να υποστηριχθεί το κατεπείγον αίτημα της βιομηχανίας και μεταποίησης για μειωμένο ενεργειακό κόστος.
Όπως προέκυψε από απάντηση του Υπουργού Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκου, στην πρόεδρο του Συνδέσμου Βιομηχανιών Ελλάδας Λουκία Σαράντη, στο πλαίσιο σχετικής συζήτησης στο Thessaloniki Summit 2025, το Υπουργείο Ανάπτυξης θα καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση για την αξιοποίηση του Ταμείου σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB). Για να προσθέσει χαρακτηριστικά ότι “τα χρήματα που προέρχονται από τη βιομηχανία πρέπει να επιστρέψουν στη βιομηχανία και ότι γίνονται σοβαρές συζητήσεις και στο εσωτερικό της κυβέρνησης για την άμεση αξιοποίηση του Modernisation Fund“.
Τι είναι το Modernisation Fund
Τι είναι όμως το Modernisation Fund; Πρόκειται για ένα ειδικό πρόγραμμα χρηματοδότησης για τη στήριξη 10 χωρών της ΕΕ με χαμηλότερο εισόδημα στη μετάβασή τους προς την κλιματική ουδετερότητα, βοηθώντας στον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών τους συστημάτων και στη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης.
Δικαιούχες χώρες, είναι, η Βουλγαρία, η Κροατία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Ουγγαρία, η Λετονία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Σλοβακία.
Το πρόγραμμα, περιλαμβάνει επενδύσεις στήριξης για την αποθήκευση ενέργειας, την παραγωγή και τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών δικτύων, συμπεριλαμβανομένων των αγωγών, των δικτύων και της τηλεθέρμανσης, καθώς και τη δίκαιη μετάβαση σε περιοχές που εξαρτώνται από τον άνθρακα.
Οι δύο κατηγορίες επενδύσεων
Το Ταμείο Εκσυγχρονισμού προβλέπει δύο τύπους επενδύσεων:
1. Επενδύσεις άμεσης προτεραιότητας που πρέπει να εμπίπτουν σε έναν τουλάχιστον τομέα προτεραιότητας, όπως ορίζεται από την οδηγία για το σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ (ΣΕΔΕ), δηλαδή:
- Παραγωγή και χρήση ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές,
- Βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης (συμπεριλαμβανομένων των μεταφορών, των κτιρίων, της γεωργίας, των αποβλήτων, και εκτός από την ενεργειακή -απόδοση που σχετίζεται με την παραγωγή ενέργειας με χρήση στερεών ορυκτών καυσίμων),
- Αποθήκευση ενέργειας,
- Εκσυγχρονισμό των ενεργειακών δικτύων (συμπεριλαμβανομένων των αγωγών τηλεθέρμανσης, των δικτύων μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας, της αύξησης των διασυνδέσεων μεταξύ των χωρών της ΕΕ),
- Στήριξη μιας δίκαιης μετάβασης σε περιοχές που εξαρτώνται από τον άνθρακα στις δικαιούχους χώρες της ΕΕ (συμπεριλαμβανομένης της στήριξης της επανατοποθέτησης, της επανεκπαίδευσης και της αναβάθμισης των δεξιοτήτων των εργαζομένων, της εκπαίδευσης, των πρωτοβουλιών αναζήτησης εργασίας και των νέων επιχειρήσεων, σε διάλογο με τον κοινωνικό εταίρο).
2. Επενδύσεις μη προτεραιότητας που δεν εμπίπτουν σε κάποιον τομέα προτεραιότητας, αλλά ανταποκρίνονται στους στόχους του Ταμείου Εκσυγχρονισμού και αποδεικνύουν μείωση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου.Η πλειονότητα πάντως των πόρων του Ταμείου Εκσυγχρονισμού (τουλάχιστον 70%) πρέπει να επενδύεται σε τομείς προτεραιότητας.
Δεν ξέρουμε κατά πόσο η σχετική πρωτοβουλία απάντησε στο επείγον του αιτήματος αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας όπως επισημάνθηκε από την κυρία Σαράντη. Παράγοντες της βιομηχανίας, σχολιάζοντας τη σχετική πρωτοβουλία επισημαίνουν ότι αν και αυτή βρίσκεται σε θετική κατεύθυνση, δεν προσφέρει άμεση ανακούφιση καθώς υπάρχουν προφανώς διαδικασίες και θα πάρει χρόνο για να μπορέσει η Ελλάδα να γίνει η ενδέκατη χώρα που θα αξιοποιήσει τις δυνατότητες του Ταμείου.
Σίγουρα πάντως το timing είναι κατάλληλο, καθώς το υψηλό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και η ανάγκη λήψης μέτρων για την αποζημίωση των EIIs (Energy Intensive Industries) βρίσκονται αυτήν την περίοδο στο προσκήνιο της Ευρωπαϊκής επικαιρότητας, ενόψει σχετικού ψηφίσματος από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο τον Μάρτιο.
Όπως αναμένεται το ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου μεταξύ άλλων θα καλεί την Επιτροπή να προωθήσει επειγόντως βέλτιστες πρακτικές από τα κράτη μέλη που αφορούν τις ενεργοβόρες βιομηχανίες και ειδικότερα:
Ενόψει του ψηφίσματος για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες
- Την «Ενεργειακή Αποδέσμευση» που εφαρμόζεται στην Ιταλία (περιλαμβάνει τη διάθεση ανανεώσιμης ενέργειας σε σταθερό κόστος για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, με αντάλλαγμα επενδύσεις σε ανανεώσιμες εγκαταστάσεις για την παραγωγή ισοδύναμης ενέργειας (μοντέλο πρόβλεψης-αποκατάστασης) .
- Μείωση της έκθεσης των βιομηχανικών καταναλωτών στην αύξηση του κόστους των ενεργειακών υποδομών (για παράδειγμα μέσω της μείωσης των χρεώσεων δικτύου, ενώ παράλληλα θα δεσμεύονται να επενδύσουν στην ενίσχυση του δικτύου).
- Την μείωση υφιστάμενων εμποδίων στη σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών.
- Την αποσύνδεση των τιμών των ορυκτών καυσίμων από τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, στο πλαίσιο του EMD, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης της ανάλυσης των βραχυπρόθεσμων αγορών έως τον Ιούνιο του 2026.
- Τη βελτίωση της προσβασιμότητας των PPAs μέσω μηχανισμών μείωσης κινδύνου και εγγυήσεων, συμπεριλαμβανομένων δημόσιων εγγυήσεων όπως η ΕΤΕπ.
- Την ενίσχυση των μηχανισμών χρηματοδότησης για τη στήριξη της απανθρακοποίησης των ενεργοβόρων βιομηχανιών και την υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών (CCUS, πράσινο υδρογόνο κ.λπ.) και ενεργειακά αποδοτικών μεθόδων παραγωγής.
Απο τη δική του πάντως πλευρά ο πάντα πρακτικός Πρόεδρος της Ένωσης Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας κ. Αντώνης Κοντολέων τόνισε, σε τοποθέτησή του στο Thessaloniki Summit 2025, ότι υπάρχουν παραδείγματα άλλων χωρών για την άμεση μείωση του ενεργειακού κόστους, που θα μπορούσε να υιοθετήσει και η Ελλάδα, καθώς οι βιομηχανίες της δεν μπορούν να είναι ανταγωνιστικές πμε τις σημερινές, τόσο ακριβές τιμές ενέργειας.
