Πρώτες απαντήσεις από το ΥΠΕΝ, στα ερωτήματα που έθεσε η Αυτοδιοίκηση, αναμένεται να δοθούν στο συνέδριο της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη
Τις πρώτες απαντήσεις στα ερωτήματα που έθεσε η ΚΕΔΕ – Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για την ενεργειακή αξιοποίηση αποβλήτων (Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για τη δημιουργία έξι μονάδων W2E), αναμένεται να δώσει το ΥΠΕΝ, με την ευκαιρία του ετήσιου συνεδρίου της ΚΕΔΕ στην Αλεξανδρούπολη (6-8 Νοεμβρίου).
Σύσσωμη η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, εκπροσωπούμενη από τον Υπουργό ΠΕΝ κ. Σταύρο Παπασταύρου, τους Υφυπουργούς Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ.κ. Νίκο Ταγαρά και Νίκο Τσάφο αντίστοιχα, καθώς επίσης τον Γενικό Γραμματέα Αποβλήτων Μανώλη Γραφάκο, θα τοποθετηθεί στην ενότητα Περιβάλλον, Ενέργεια, Απορρίμματα, Διαχείριση Υδάτων, Χωροταξία. Η πλήρης συμμετοχή της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΝ στο συνέδριο της ΚΕΔΕ δείχνει τη σημασία που αποδίδει το ΥΠΕΝ στο διάλογο με την Αυτοδιοίκηση, τόσο για το θέμα των αποβλήτων, όσο φυσικά και για το δεύτερο ακανθώδες ζήτημα που αφορά τη διαχείριση του νερού.
Αναφορικά με την ενεργειακή αξιοποίηση αποβλήτων, υπενθυμίζεται ότι η ΚΕΔΕ αναγνώρισε καταρχάς ως θετική τη λειτουργία μονάδων ενεργειακής αξιοποίησης, εφόσον βέβαια αυτές σχεδιαστούν και λειτουργήσουν σωστά, αλλά έχει ζητήσει διευκρινίσεις για σειρά καίριων ζητημάτων, καθώς η στρατηγική μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων συνάντησε σημαντικές αντιδράσεις από μεγάλο αριθμό δήμων.
Το ΥΠΕΝ, ωστόσο, θα επιμείνει «στην επόμενη μέρα για την ενεργειακή αξιοποίηση απορριμμάτων» και αναμένεται ότι θα απαντήσει καταρχάς σε ορισμένα από τα βασικά ερωτήματα που έθεσε η ΚΕΔΕ, επιδιώκοντας και στη συνέχεια συνεχή διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και όλους τους εμπλεκόμενους Φορείς.
Σε κρίσιμη καμπή το θέμα της ενεργειακής αξιοποίησης
Το θέμα της ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων βρίσκεται σε μια δύσκολη καμπή, μετά τις έντονες αντιδράσεις που υπήρξαν στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης που έληξε πρόσφατα, και κυρίως, μετά την αρνητική θέση επί της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) για το σχέδιο δημιουργίας εργοστασίου καύσης απορριμμάτων από Περιφέρειες, στις οποίες το ΥΠΕΝ σχεδίαζε την εγκατάσταση ορισμένων από τις 6 μονάδες του υποσχεδιασμό δικτύου.
Υπενθυμίζεται, ότι η ανάπτυξη Μονάδων Ενεργειακής Αξιοποίησης (WtE) με καύση, ως συμπληρωματική λύση για την επεξεργασία των υπολειμμάτων που δεν μπορούν να ανακυκλωθούν, προβλέπεται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΕΣΔΑ), ΦΕΚ 185/Α/29-9-2020, το οποίο τροποποιήθηκε το 2023 (ΦΕΚ 94/Α/18-4-2023).
Υπενθυμίζεται επίσης, ότι ενώ Ευρωπαϊκή Οδηγία-Πλαίσιο για τα Απόβλητα καθορίζει στόχους 55% ανακύκλωση έως το 2025, 60% έως το 2030, 65% έως το 2035 και ταφή <10% έως το 2035, η Ελλάδα, έχει ήδη χάσει τους στόχους για το 2025 και όπως φαίνεται θα χάσει και αυτούς για το 2030. Εξακολουθεί να θάβει το 79% (ενώ ο μέσος όρος ταφής στην ΕΕ είναι της τάξης του 23%), και ανακυκλώνει μόλις το 21% (ενώ ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι της τάξης του 50%).
Οι κατευθύνσεις της ΡΑΑΕΥ
Τις προάλλες, ο Κλάδος Αποβλήτων της ΡΑΑΕΥ, τάχτηκε υπέρ της ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων επί της αρχής, στο αναλυτικό της όμως κείμενο έθεσε και από την πλευρά της προβληματισμούς ως προς το μέγεθος των σχεδιαζόμενων μονάδων, την ασφάλεια τροφοδοσίας με απορρίμματα, την πιθανή υπονόμευση της ανακύκλωσης και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον. Τόνισε επίσης, τη σημασία της χρήσης Βέλτιστων Διαθέσιμων Τεχνικών (BAT), την ανάγκη για διαφάνεια και κοινωνική συναίνεση, καθώς και την ύπαρξη σαφούς σχεδίου για τη διαχείριση των επικίνδυνων παραπροϊόντων, όπως η ιπτάμενη τέφρα. Ζήτησε επίσης, ολοκληρωμένη μελέτη κόστους-οφέλους και δίκαιη κατανομή του κόστους μεταξύ ΟΤΑ και πολιτών, κοινωνική αποδοχή και σαφές θεσμικό πλαίσιο με υψηλά πρότυπα περιβαλλοντικής προστασίας.
Το περιβαλλοντικό θέμα και το μέγεθος των μονάδων
Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες, το ΥΠΕΝ είναι πεπεισμένο με βάση και τις αντίστοιχες πρακτικές που ακολουθούνται στην ΕΕ (όπου η ενεργειακή αξιοποίηση αξιοποιείται κατά μέσο όρο σε ποσοστό 27,2% με μεγάλη επιτυχία και χωρίς προβλήματα), ότι περιβαλλοντικό θέμα με τις υπάρχουσες προηγμένες τεχνολογίες δεν υφίσταται και είναι εύκολο να αποδειχθεί.
Το μεγάλο «αγκάθι» φαίνεται να είναι το μέγεθος, το ακριβό κόστος των μονάδων και η εξασφάλιση της πρώτης ύλης. Βέβαια, όπως έχει κατ΄επανάληψη επισημάνει ο ΓΓ Αποβλήτων Μανώλης Γραφάκος, το κόστος τελικά είναι αντίστοιχο με αυτό που θα καταβάλλει η χώρα, εφόσον συνεχίσει να θάβει τα απορρίμματά της στο σημερινό ποσοστό του 80%.
Επιπλέον μια ακόμα σημαντική δυσκολία, αφορά και στην δημιουργία των ενδιάμεσων υποδομών (ΜΕΑ και ΜΕΒΑ) που είναι απαραίτητες μέχρι να δημιουργηθούν και να λειτουργήσουν οι μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης αποβλήτων, στις οποίες είχε αναφερθεί ο κ. Γραφάκος και στο Δεύτερο Συνέδριο για την Ενεργειακή Αξιοποίηση Αποβλήτων της Α Energy.
Και τέλος, το πιο σημαντικό είναι η ενημέρωση των τοπικών κοινωνιών, η προσφορά σημαντικών ανταποδοτικών εκεί που θα χωροθετηθούν τελικά οι Μονάδες Ενεργειακής Αξιοποίησης, ενώ πιθανότατα και μια έκπτωση στο μέγεθος των προτεινόμενων μονάδων να έχει θετικά αποτελέσματα.
