Μέχρι τον Ιούνιο, η Ελλάδα έχει αποθέματα σε φυσικό αέριο, οι τιμές όμως σε πετρέλαιο – φυσικό αέριο συνεχίζουν να τραβούν την ανηφόρα, με την αύξηση όλων των ενεργειακών προϊόντων να φαίνεται αναπόφευκτη
Δεν υπάρχει προς το παρόν άμεσο θέμα επάρκειας στη χώρα μας σε φυσικό αέριο και πετρέλαιο, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις αρμόδιων στελεχών του ΥΠΕΝ, αλλά και διαβεβαιώσεις των Motor Oil και Hellenic Energy. Οι τιμές όμως, τόσο στο πετρέλαιο όσο και στο φυσικό αέριο, συνεχίζουν να τραβούν την ανηφόρα και φαίνεται πλέον αναπόφευκτη η επιβάρυνση στο ηλεκτρικό ρεύμα λόγω της σημαντικής συμμετοχής του φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή.
Σε ό,τι αφορά τα πετρελαϊκά προϊόντα, τα βενζινάδικα, όπως έγραψε χθες η A Energy, ήδη έσπευσαν να προσαρμόσουν τις τιμές τους, ακολουθώντας τις αυξημένες τιμές του πετρελαίου στις διεθνείς αγορές.
Πού μπορεί να φτάσουν οι τιμές σε ρεύμα και βενζίνη
Πού μπορεί να φτάσουν οι αυξήσεις στα ενεργειακά προϊόντα; Θα ξαναδούμε τη βενζίνη στα δύο ευρώ το λίτρο και τους λογαριασμούς του ρεύματος σχεδόν να διπλασιάζονται;
Σύμφωνα με πληροφορίες του site World Energy News, είναι πολύ πιθανή μια αύξηση των ενεργειακών προϊόντων της τάξης του 20-30%. Απόλυτα ενδεικτικό της αυξητικής τάσης που υπάρχει είναι το γεγονός ότι ήδη οι τιμές στο φυσικό αέριο αυξήθηκαν κατά 20% σε σχέση με τις ήδη αυξημένες χθεσινές τιμές, προσεγγίζοντας πλέον τα 53 ευρώ/MWh. Και είμαστε ακόμα στην αρχή…
Το γεγονός ότι υπάρχουν επαρκή αποθέματα για το χρονικό διάστημα μέχρι τον Ιούνιο καθησυχάζει προσωρινά, επιταχύνει την ενεργοποίηση όλων των εναλλακτικών πηγών τροφοδοσίας, αλλά σίγουρα δεν αποτρέπει τις αυξήσεις που έρχονται και ειδικά για όσο διάστημα συνεχίζεται η κρίση στο Ιράν.
Τα αποθέματα
Να δούμε όμως πιο αναλυτικά πού βρισκόμαστε σε επίπεδο τροφοδοσίας.
Σύμφωνα πάντα με την ίδια πηγή (World Energy News), οι δυο μεγάλες εταιρίες διύλισης της χώρας Helleniq Energy και Motor Oil παρακολουθούν επίσης τις εξελίξεις και δηλώνουν ότι επί του παρόντος δεν τίθεται ζήτημα επάρκειας για τη χώρα αφού τα αποθέματα είναι υψηλότερα από τα υποχρεωτικά των 90 ημερών. Επίσης και οι δυο εταιρίες διαθέτουν εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας τις οποίες και ενεργοποιούν.
Σε ανάλογο μήκος κύματος κινείται και η εγχώρια αγορά φυσικού αερίου που θεωρεί ότι επί του παρόντος και τουλάχιστον έως τον Ιούνιο δεν τίθεται ζήτημα επάρκειας φυσικού αερίου. Ωστόσο σε επίπεδο τιμών τα πράγματα είναι τελείως διαφορετικά αφού οι επιπτώσεις από την άνοδο της τιμής του LNG θα αρχίσουν να γίνονται εμφανείς από τον επόμενο μήνα όχι μόνο στην αγορά φυσικού αερίου αλλά και στον ηλεκτρισμό.
Πάντως η ΕΕ, που επιδιώκει την πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο, μετά και τη διακοπής της παραγωγής του Κατάρ ανησυχεί και συγκαλεί έκτακτη σύσκεψη για αύριο. Συγκεκριμένα η ομάδα συντονισμού φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα συνεδριάσει την Τετάρτη για να αξιολογήσει τον αντίκτυπο της διευρυνόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Στην ομάδα συμμετέχουν εκπρόσωποι των κυβερνήσεων των κρατών μελών οι οποίοι μεταξύ άλλων παρακολουθούν τα επίπεδα αποθήκευσης φυσικού αερίου και την ασφάλεια εφοδιασμού στην ΕΕ.
Η αποθήκευση φυσικού αερίου
Σε ότι αφορά την Ελλάδα σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία (28/2) η πληρότητα της Ρεβυθούσας ήταν 35,7% που αντιστοιχεί σε 127.320 κμ έναντι 43% ή 153.100 κμ ένα μήνα πριν και 44,3% ή 166.640 κμ ένα χρόνο πριν. Στην Ευρώπη η πληρότητα των υπόγειων αποθηκών στις 28/2 ήταν στο 30%, ενώ στα τερματικά εισαγωγής LNG ήταν στο 54,2%.
Στην Ελλάδα επί του παρόντος δεν τίθεται ζήτημα τροφοδοσίας με φυσικό αέριο αφού πέραν των εισαγωγών ρώσικου αερίου από το Σιδηρόκαστρο οι οποίες πάντως είναι μειωμένες σε σχέση με το παρελθόν, στη διάρκεια του Μαρτίου προβλέπεται να δέσουν στη Ρεβυθούσα επτά καράβια μεταφοράς LNG κατά κύριο λόγω από τις ΗΠΑ τοι οποίο φέρνουν οι εταιρίες Enerwave, ΔΕΠΑ, Metlen και Motor Oil τα οποία συνολικά αντιστοιχούν σε περισσότερες από 600.000 κμ.
Η άνοδος της τιμής του φυσικού αερίου είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει και τις τιμές του ηλεκτρισμού που μετά την ανάπαυλα του Φεβρουαρίου, τις πρώτες ημέρες του Μαρτίου έχουν πάρει ήδη την ανηφόρα. Είναι ενδεικτικό ότι για σήμερα 3/3 η μέση τιμή στην ελληνική Αγορά Επόμενης Ημέρας διαμορφώθηκε στα 105,79 ευρώ/MWh με άνοδο 32,16%, ενώ την πρώτη θέση στο μείγμα παραγωγής έχει το φυσικό αέριο με συμμετοχή 35,22% και ακολουθούν οι ΑΠΕ με 33,14% και τα μεγάλα υδροηλεκτρικά με 21,95%. Όσο για τις εξαγωγές συνεχίζονται και φθάνουν το 26,09%
Eξετάζονται μέτρα
Στο τραπέζι μπαίνουν μέτρα όπως παροχές fuel pass και στοχευμένα μέτρα στήριξης πολιτών και επιχειρήσεων. Ωστόσο «βρισκόμαστε ακόμη σε σημαντική απόσταση από ένα τέτοιο ενδεχόμενο», όπως τονίζουν αρμόδιες πηγές. Oι οποίες υπενθυμίζουν, πάντως, ότι την τελευταία φορά που μπήκαν στη ζωή μας τέτοιες παροχές:
1ον) οι διεθνείς τιμές πετρελαίου είχαν παραμείνει ήδη για ένα μήνα το όριο των 100 δολαρίων το βαρέλι και οι τιμές στην αντλία είχαν «πετάξει» στα 2 ευρώ το λίτρο
2ον) τα μέτρα στήριξης (τύπου fuel pass κλπ) είχαν κοστίσει πάνω από 200 εκατ. ευρώ – και σε διεθνές περιβάλλον που την εποχή εκείνη επέτρεπε «χαλάρωση» των δημιοσονομικών κανόνων για πλεόνασματα διεθνώς.
Ο προϋπολογισμός του 2026 έχει συνταχθεί με την παραδοχή πως η διεθνής τιμή του πετρελαίου θα διαμορφωνόταν σε μέσα επίπεδα στα 62,4 δολάρια το βαρέλι, η κυβέρνηση έχει ενσωματώσει στην Εισηγητική Έκθεση και το δυσμενές σενάριο το οποίο προβλέπει κλείσιμο των στενών του Ορμούζ και εκτόξευση των τιμών του πετρελαίου στα 100 δολάρια το βαρέλι.
Σύμφωνα με την ανάλυση ευαισθησίας, το πραγματικό ΑΕΠ θα υποχωρούσε κατά 0,45% σε σχέση με το βασικό σενάριο, με τον ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης να περιορίζεται στο 1,9%. Παράλληλα, προβλέπει έντονη άνοδο του πληθωρισμού (έως 4,7% αντί 2,2% που προβλέπει το βασικό σενάριο) και πτώση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 0,7%.
Ωστόσο, λόγω του υψηλότερου πληθωρισμού, το ονομαστικό ΑΕΠ αναμένεται να καταγράψει αύξηση 5,5%, δηλαδή 0,9% υψηλότερη σε σχέση με το βασικό σενάριο, οδηγώντας σε μείωση του χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες.
Σε πραγματικούς όρους οι εισαγωγές θα υποχωρήσουν.
Goldman: Έρχεται νέα έκρηξη τιμών
Σε ανοδική αναθεώρηση των εκτιμήσεών της για τις τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη προχωρά η Goldman Sachs, μετά τη διακοπή της παραγωγής LNG στο Κατάρ, εξέλιξη που προκαλεί ισχυρό σοκ στην παγκόσμια προσφορά και επαναφέρει στο προσκήνιο τα σενάρια ενεργειακής έντασης.
Πιο συγκεκριμένα, καθώς οι εισαγωγές LNG της Βορειοδυτικής Ευρώπης αρχίζουν να μειώνονται ως αποτέλεσμα αυτού του σοκ, ο οίκος εκτιμά ότι το TTF θα κινηθεί σημαντικά υψηλότερα, εισερχόμενο βαθιά στη ζώνη υποκατάστασης φυσικού αερίου με πετρέλαιο (gas-to-oil, G2O — επίπεδο τιμών στο οποίο το πετρέλαιο ανταγωνίζεται το αέριο ως καύσιμο), η οποία σήμερα διαμορφώνεται μεταξύ 45 και 71 ευρώ ανά μεγαβατώρα, προκειμένου να αυξηθεί η πιθανότητα οι αποθήκες φυσικού αερίου της Βορειοδυτικής Ευρώπης να φθάσουν τουλάχιστον στο 80% της χωρητικότητάς τους το φετινό καλοκαίρι.
Σε σενάριο διακοπής άνω των δύο μηνών, δεν αποκλείεται κίνηση πάνω από τα 100 ευρώ, προκειμένου να προκληθεί πιο έντονη καταστροφή ζήτησης σε παγκόσμιο επίπεδο ενόψει του επόμενου χειμώνα. Αυτό που φαίνεται να ισχύει είναι ότι η αγορά φυσικού αερίου εισέρχεται ξανά σε φάση υψηλής μεταβλητότητας, με τον παράγοντα γεωπολιτικού κινδύνου να επανέρχεται δυναμικά στο επίκεντρο των τιμών.
Σύμφωνα με την ανάλυση της αμερικανικής επενδυτικής τράπεζας, η αναστολή της παραγωγής των 80 εκατ. τόνων ετησίως LNG στο Κατάρ συνεπάγεται απώλεια περίπου 302 εκατ. κυβικών μέτρων ημερησίως, δηλαδή περίπου 19% της παγκόσμιας προσφοράς LNG σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα. Αν και οι πρώτες ενδείξεις κάνουν λόγο για περιορισμένες ζημιές στις εγκαταστάσεις, η αβεβαιότητα για τη διάρκεια της διακοπής παραμένει αυξημένη.
Αναφορικά με την αναστολή της παραγωγής των 80 εκατ. τόνων ετησίως LNG στο Κατάρ, η βασική υπόθεση της αμερικανικής τράπεζας είναι ότι η πλήρης διακοπή θα διαρκέσει δύο εβδομάδες και θα ακολουθήσει μερική αποκατάσταση κατά το υπόλοιπο του Μαρτίου, με πλήρη επαναφορά των εξαγωγών από τον Απρίλιο.
Ωστόσο, οι αγορές προεξοφλούν ήδη αυξημένο ρίσκο, με το ολλανδικό συμβόλαιο αναφοράς TTF να καταγράφει χθες άνοδο 37% μέσα σε μία ημέρα, φθάνοντας στα 43 ευρώ ανά μεγαβατώρα και σήμερα να βρίσκεται στα 55 ευρώ.
Η Goldman Sachs εκτιμά ότι το σοκ στην προσφορά θα περιορίσει τις εισαγωγές LNG της Βορειοδυτικής Ευρώπης, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των καταριανών φορτίων κατευθυνόταν προς την Ασία. Για να εξισορροπηθεί η ασιατική αγορά, οι τιμές στην περιοχή, μέσω του δείκτη JKM (Japan Korea Marker — δείκτης τιμής LNG για την αγορά Ασίας-Ειρηνικού), αναμένεται να κινηθούν υψηλότερα σε σχέση με το TTF, προκειμένου να προσελκύσουν επιπλέον φορτία από τον Ατλαντικό. Αυτό πρακτικά σημαίνει λιγότερα διαθέσιμα φορτία για την Ευρώπη.
