Μεγάλο πλήγμα για την ενεργειακή μετάβαση στη Δυτική Μακεδονία, χαρακτηρίζεται η υπαναχώρηση από την επένδυση για τις μπαταρίες λιθίου
H αποχώρηση του Νίκου Μαντζούφα απο τον Όμιλο Sunlight, την οποία κοινοποίησε ο ίδιος στα κοινωνικά δίκτυα σηματοδοτεί το τέλος του φιλόδοξου επενδυτικού σχεδίου για το Gigafactory κατασκευής μπαταριών λιθίου στην Δυτική Μακεδονία εκτιμώμενου ύψους της τάξης των 1, 2 δισ. ευρώ.
Κι ενώ αναμένεται και η επίσημη ανακοίνωση από τον Όμιλο Sunlight που θα εξηγεί τους λόγους για τους οποίους εγκαταλείφτηκε η συγκεκριμένη επένδυση, παρά το γεγονός ότι είχαν ήδη εξασφαλιστεί (και εισπραχθεί) 245 εκατ. ευρώ από το Innovation Fund, η αγορά “βοά” για προανειλημμένη απόφαση του ομίλου Sunlight τους τελευταίους μήνες, λόγω διεθνών και ευρωπαϊκών αβεβαιοτήτων. Από αυτές, η πιο σημαντική φαίνεται να είναι η διστακτικότητα του ομίλου να προχωρήσει σε μια τόσο σημαντική επένδυση, αναλαμβάνοντας τα αντίστοιχα ρίσκα, χωρίς να είναι εξασφαλισμένη η σταθερή υποστήριξη της ΕΕ απέναντι στον ισχυρό ανταγωνισμό της Κίνας. Κάτι που είχε ως αποτέλεσμα να ακυρωθούν πρόσφατα 16 αντίστοιχες επενδύσεις για την παραγωγή μπαταριών λιθίου. Η υπαναχώρηση από την επένδυση για τις μπαταρίες λιθίου αποτελεί πάντως μεγάλο πλήγμα για την ενεργειακή μετάβαση στη Δυτική Μακεδονία και θέτει εκ νέου καίρια ερωτήματα αναφορικά με την προοπτική των παραγωγικών επενδύσεων, τόσο στην Ευρώπη, όσο και στην Ελλάδα.
Από τη δική του πάντως πλευρά, ο Νίκος Μαντζούφας, ο οποίος διετέλεσε Chief Funding and Institutional Affairs Officer για το έργο της κατασκευής του gigafactory παραγωγής στοιχείων λιθίου του ομίλου Sunlight τον τελευταίο χρόνο, στη σχετική ανάρτηση που έκανε στο LinkedIn, φαίνεται να έχει διαφορετική άποψη, εκτιμώντας ότι η Ευρώπη μπορεί και να να προσελκύσει και να διατηρήσει σημαντικές παραγωγικές επενδύσεις. Ειδικότερα στην ανάρτησή του, ο Νίκος Μαντζούφας, ο οποίος ήταν μέχρι πριν δύο χρόνια επικεφαλής του Ταμείου Ανάκαμψης, υπήρξε ο μακροβιότερος Ειδικός Γραμματέας ΣΔΙΤ και αριθμεί 14 χρόνια σε σημαντικές κυβερνητικές θέσεις, αναφέρει τα εξής:
Κλείνοντας έναν ξεχωριστό κύκλο…
Μετά από σχεδόν έναν χρόνο, αποχωρώ από τη Sunlight Energy Storage Group. Σε αυτό το διάστημα, ασκώντας καθήκοντα ως Chief of Funding and Institutional Affairs Officer, είχα την ευκαιρία να εμβαθύνω στον τομέα των μπαταριών/ενεργειακής αποθήκευσης — τον οποίο θεωρώ το «νέο πετρέλαιο» — και είμαι περήφανος που πέτυχα σημαντικά αποτελέσματα στην πορεία.
Μεταξύ των κορυφαίων επιτευγμάτων μου το 2024, είχα την ευκαιρία να συντονίσω την προσέγγιση της εταιρείας απέναντι στο Inflation Reduction Act (IRA) στις ΗΠΑ και να ηγηθώ της προσπάθειας που εξασφάλισε 245 εκατ. ευρώ από το Innovation Fund — έναν ιδιαίτερα ανταγωνιστικό μηχανισμό που διαχειρίζεται κεντρικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπου συμμετείχαν προτάσεις από 340 εταιρείες. Εξασφαλίσαμε το μεγαλύτερο ποσό που έχει δοθεί ποτέ σε ελληνική εταιρεία και το δεύτερο μεγαλύτερο ανάμεσα στις 85 επιλεγμένες προτάσεις. Με εξαιρετικά στελέχη εντός της εταιρείας.
Παρά τις συνηθισμένες επικρίσεις ότι η Ευρώπη είναι «γραφειοκρατική» ή «αργή», η δική μου εμπειρία τόσο με το Innovation Fund όσο και με το Ταμείο Ανάκαμψης (RRF) αποδεικνύει ακριβώς το αντίθετο. Ιδιαίτερα το Innovation Fund — ένας διαφανής, καλά δομημένος και αποτελεσματικός ευρωπαϊκός μηχανισμός — προωθεί μεγάλης κλίμακας επενδύσεις και καινοτόμες δράσεις σε διάφορους κλάδους.
Στην επαγγελματική μου πορεία, υπηρέτησα τόσο σε δημόσιους όσο και σε ιδιωτικούς ρόλους, και ηγήθηκα ή συμμετείχα σε πλήθος εμβληματικών ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών — όπως τη 11ετή θητεία μου ως Γενικός Γραμματέας ΣΔΙΤ και Ιδιωτικών Επενδύσεων, τη 3ετή θητεία μου ως Διοικητής του Ελληνικού Ταμείου Ανάκαμψης (RRF), καθώς και τη συμμετοχή μου στο Διοικητικό Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Παράλληλα, έχω συνεργαστεί με ασιατικές εταιρείες, διευρύνοντας περαιτέρω την εικόνα.
Μπορεί η Ευρώπη να προσελκύσει και να διατηρήσει σημαντικές παραγωγικές επενδύσεις?
Η απάντησή μου είναι ΝΑΙ. Με πολλά που πρέπει τόσο ο ιδιωτικός όσο και ο δημόσιος τομέας να κάνουν. Αλλά ναι!
Ποιo ήταν το σχέδιο που εγκαταλείφθηκε και τι είχε αναλάβει ο Νίκος Μαντζούφας
Η Sunlight Group με την προσθήκη στο στελεχιακό της δυναμικό πέρυσι τέτοια εποχή του κου Μαντζούφα, στόχευε σύμφωνα με ανακοίνωσή της να επιταχύνει το έργο της κατασκευής του gigafactory στοιχείων λιθίου του ομίλου Sunlight και την υλοποίηση του οράματος να καθιερωθεί ως κορυφαίος πάροχος Λύσεων Αποθήκευσης Ενέργειας στον κόσμο, με ιδιαίτερη έμφαση στην Ευρώπη, την Αμερική και τη Νοτιοανατολική Ασία-Ωκεανία. Η εταιρεία ήδη υλοποιούσε πέρυσι ένα διαφοροποιημένο επενδυτικό σχέδιο στηριζόμενο σε 4+1 στρατηγικούς πυλώνες: Βιομηχανική Ηλεκτροκίνηση μολύβδου και ιόντων λιθίου, Αποθήκευση Ενέργειας για Ανανεώσιμες Πηγές με χρήση τεχνολογίας ιόντων λιθίου, Ανακύκλωση μπαταριών μολύβδου και ιόντων λιθίου, Ανάπτυξη και κατασκευή στοιχείων ιόντων λιθίου σε κλίμακα gigafactory για τις ως άνω εφαρμογές καθώς και καθετοποίηση της εφοδιαστικής αλυσίδας σε σημαντικά εξαρτήματα για την κατασκευή μπαταριών. Οι 4+1 πυλώνες, που βρίσκονταν πέρυσι σε διαφορετικό στάδιο ανάπτυξης, αποτελούσαν τις προτεραιότητες, σύμφωνα πάντα με την Διοίκησητης Sunlight ώστε, όχι μόνο να δραστηριοποιείται στην παγκόσμια αγορά, αλλά να πρωταγωνιστεί με καινοτόμες λύσεις αποθήκευσης ενέργειας.
Τι άλλαξε λοιπόν τόσο δραματικά από πέρυσι μέχρι φέτος ώστε να εγκαταλειφθεί η σημαντική αυτή επένδυση;
Οι ιθύνοντες της Sunlight Group, παρά την πολύ σημαντική πρόοδο στην χρηματοδότηση του έργου που επιτεύχθηκε και την οποία επισημαίνει και ο Νίκος Μαντζούφας, φαίνεται ότι προβληματίστηκαν ιδιαίτερα απο την θορυβώδη πτώχευση της βιομηχανίας μπαταριών Northvolt, παρά το γεγονός ότι εξασφάλισε ιδιωτική χρηματοδότηση πολλών δισ. ευρώ, αλλά και την αναστολή σειράς αντίστοιχων επενδύσεων στον τομέα, λόγω ουσιαστικά μη επαρκούς στήριξης απο την ΕΕ.
Οι μειωμένες ενισχύσεων απο την ΕΕ. σε σχέση με τις έντονα επιδοτούμενες βιομηχανίες της Κίνας ήταν άλλωστε ένα θέμα που έχουν θέσει κατ΄επανάληψη και σε διεθνή φόρα τόσο ο κος Λάμπρος Μπίσαλας, Διευθύνων Σύμβουλος της Sunlight Group όσο και άλλοι εκπρόσωποι της Διοίκησης της Sunlight. Προφανώς, θεωρώντας το περιβάλλον ιδιαίτερα αβέβαιο για την βιωσιμότητα της επένδυσης, προτίμησαν να την αναστείλουν, παρά να αναλάβουν έναν μεγάλο επενδυτικό κίνδυνο. Σε κάθε περίπτωση έχει ενδιαφέρον η αναμενόμενη αναλυτική ανακοίνωση του ομίλου, ο οποίος σημειωτέον θα επιστρέψει λογικά και την εγκεκριμένη χρηματοδότηση από το Ταμείο Καινοτομίας.
Σημειώνεται επίσης ότι ήδη η Sunlight ενημέρωσε με επιστολή της το Innovation Fund ότι δεν θα προχωρήσει στην επένδυση για το gigafactory παραγωγής μπαταριών λιθίου και συνεπώς δεν θα αξιοποιήσει τη χρηματοδότηση ύψους 245 εκατ. ευρώ που είχε εξασφαλίσει από τους πόρους του για την κατασκευή του.
