Που θα δοθεί προτεραιότητα; Στις πράσινες επενδύσεις που χρειάζονται τόνωση και συνέχιση ή στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας που «φωνάζει» για ενίσχυση;
Το επόμενο βήμα για την Πράσινη Μετάβαση στην Ευρώπη θα παραμείνει μετέωρο, μέχρις ότου η ΕΕ παρουσιάσει αφενός ένα πειστικό σχέδιο δράσης για φθηνότερη ενέργεια και αφετέρου ξεκαθαρίσει τους νέους στόχους περιβαλλοντικής της στρατηγικής.
Εν μέσω διαφορετικών απόψεων και των πρόσφατων μετωπικών συγκρούσεων μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών για την ενεργειακή στρατηγική, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπό τη διακυβέρνηση της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ένθερμης οπαδού των πράσινων επενδύσεων, έχει να αντιμετωπίσει σημαντικά διλήμματα με την αιφνίδια αλλαγή των διεθνών συνθηκών .
Από τη μία, οι πιέσεις από την ολοένα και περισσότερο υποβαθμιζόμενη λέγω ενεργειακού κόστους και μειωμένων κινήτρων ευρωπαϊκή βιομηχανία, που έχει αρχίσει να «μεταναστεύει» στις ΗΠΑ. Από την άλλη, το επιχείρημα για «realization» και επιστροφή στους ρωσικούς αγωγούς φυσικού αερίου και ιδιαίτερα στο σενάριο ενός πιθανού διακανονισμού για τον τερματισμό του πολέμου κατά της Ουκρανίας.
«Realization» και επιστροφή στους ρωσικούς αγωγούς
Το επιχείρημα αυτό ενισχύεται από τους ταχείς ρυθμούς με τους οποίους μειώνονται τα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη (το ποσοστό πλήρωσης των αποθηκών έχει υποχωρήσει στο 55,4% ενώ το αντίστοιχο ποσοστό πέρυσι ήταν 72%). Οι πρόσφατες βλάβες που σημειώθηκαν σε τρεις εγκαταστάσεις εξόρυξης στη Νορβηγία, επιδείνωσαν την κατάσταση ακόμα περισσότερο, καθώς περιορίστηκε η προσφορά του αερίου προς την Ευρώπη, με τη ροή του να είναι μειωμένη κατά 5 εκατ. κυβικά μέτρα ημερησίως.
Εν τω μεταξύ, η τιμή του φυσικού αερίου έσπασε τις προάλλες το «φράγμα» των 50 ευρώ ανά μεγαβατώρα για να φτάσει στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 15 μηνών χωρίς άμεση προοπτική καθόδου.
Επιβράδυνση στις πράσινες επενδύσεις το 2024
Απέναντι σε όλα αυτά, η εντυπωσιακή επιβράδυνση που παρατηρήθηκε στις πράσινες επενδύσεις το 2024, οι οποίες μειώθηκαν κατά 6,5% στην ΕΕ και κατά 12% στο Ηνωμένο Βασίλειο (στοιχεία Bloomberg). Ειδικά οι επενδύσεις σε Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, μειώθηκαν κατά 10% στην ΕΕ, ενώ στο Ηνωμένο Βασίλειο έπεσαν κατά 68%!
Μεταξύ των περιορισμών για την ανάπτυξη ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην περιοχή ήταν οι αδυναμίες στην υποδομή του δικτύου. Πάντως σύμφωνα και πάλι με το Bloomberg, στις ώριμες επενδύσεις, όπως οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, υπήρξε αύξηση το 2024 (της τάξης του 15%) σε σχέση με τις «αναδυόμενες» επενδύσεις όπως η δέσμευση άνθρακα, το πράσινο υδρογόνο και οι τεχνολογίες που συνδέονται με τη βιομηχανία απαλλαγής από άνθρακα, οι οποίες μειώθηκαν κατά 23%.
Που θα δοθεί προτεραιότητα;
Το δίλημμα είναι προφανώς μεγάλο: Που θα δοθεί προτεραιότητα; Στις πράσινες επενδύσεις που χρειάζονται τόνωση και συνέχιση ή στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας που «φωνάζει» για ενίσχυση; Ή μήπως θα γίνει δυνατό να συνδυαστούν καλύτερα αυτά τα δύο;
Πρόσφατα, ο Επίτροπος Ενέργειας Νταν Γιόργκεσεν σε απάντησή του σε ερώτηση Έλληνα ευρωβουλευτή, επιβεβαίωσε ότι θα εγκριθεί σύντομα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή η συμφωνία για καθαρή βιομηχανία, περιλαμβάνοντας μαζί με αυτήν σχέδιο δράσης της Κομισιόν για οικονομικά προσιτή ενέργεια.
Κατά την προσωπική μας εκτίμηση, από αυτό το σχέδιο δράσης θα αποκαλυφθούν οι πραγματικές προθέσεις της ΕΕ η σταθερότητα αναφορικά με την υλοποιούμενη «πράσινη» στρατηγική της και η ικανότητα εξισορρόπησης των εκ μέτρου αντίθετων απόψεων στο θέμα των τιμών.
Θα φανεί συγεκριμένα, κατά πόσο η Ευρώπη μπορεί να φύγει από το εξωπραγματικό χρηματιστηριακό κόστος ενέργειας και να επανέλθει στο πραγματικό οικονομικό κόστος με κοινή αντίληψη για την χρηματοδότηση έργων, αλλά και με κοινή αντίληψη για την ταχύτητα ανάπτυξης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας.
Αντίστοιχοι περίπου οι προβληματισμοί και στην Ελλάδα, όπου οι ακριβές τιμές ενέργειας φέρνουν ενεργειακή φτώχεια με την εισαγομένη ενέργεια να εκτιμάται στο 80% της συνολικής κατανάλωσης.
Πού θα γείρει τελικά η πλάστιγγα; Και ποιες λύσεις θα προκριθούν μέσα σε αυτό το αβέβαιο σκηνικό; Οι απαντήσεις είναι ίσως πιο κοντά από ότι νομίζουμε.
